Avrupa genelinde son on yılda meydana gelen orman yangınları, yüzlerce insanın hayatını kaybetmesine neden oldu. İklim değişikliğinin etkisiyle yangın mevsimlerinin uzadığı ve şiddetinin arttığı belirtilirken, uzmanlar önümüzdeki yıllarda can kayıplarının daha da artabileceği uyarısında bulunuyor. Özellikle Akdeniz ülkeleri, sıcak hava dalgaları ve kuraklık nedeniyle yangın riskiyle karşı karşıya.
Gelişmenin Arka Planı: Yangınlar Neden Artıyor?
Avrupa'da orman yangınları, özellikle Portekiz, İspanya, Yunanistan ve İtalya gibi Akdeniz ülkelerinde sıkça görülüyor. 2017 yılında Portekiz'de çıkan bir dizi yangında 66 kişi hayatını kaybetmişti. Yunanistan'da 2018'deki Mati yangını 104 kişinin ölümüne yol açtı. İsveç ve Almanya gibi kuzey ülkeleri de son yıllarda büyük yangınlarla mücadele etti.
Avrupa Orman Yangınları Bilgi Sistemi (EFFIS) verilerine göre, 2023 yılında AB genelinde yaklaşık 500 bin hektar alan yandı. Bu, son on yılın ortalamasının oldukça üzerinde. Uzmanlar, sıcaklık artışları ve kuraklığın yangın riskini artırdığını, ancak yetersiz orman yönetimi ve kırsal nüfusun azalması gibi faktörlerin de yangınların büyümesine katkıda bulunduğunu belirtiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: İklim Değişikliğinin Rolü
İklim değişikliği, Avrupa'daki yangınların sıklığını ve şiddetini doğrudan etkiliyor. Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) raporlarına göre, küresel sıcaklıkların 2°C artması halinde Akdeniz bölgesinde yangın riskinin %40-100 oranında artması bekleniyor. Bu durum yalnızca can kaybına değil, aynı zamanda hava kirliliği, biyoçeşitlilik kaybı ve ekonomik zararlara da yol açıyor.
AB, yangınlarla mücadele için ortak bir sivil koruma mekanizması kurdu ve üye ülkeler arasında uçak ve ekipman paylaşımı yapılıyor. Ancak uzmanlar, yangın yönetimi stratejilerinin iklim değişikliğine uyum sağlayacak şekilde güncellenmesi gerektiğini vurguluyor. Ayrıca, orman yangınlarının karbon salımını artırarak iklim krizini daha da derinleştirdiği belirtiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Avrupa'daki yangınlardaki artış, Türkiye için de önemli bir uyarı niteliği taşıyor. Türkiye, Akdeniz iklim kuşağında yer alması nedeniyle benzer risklerle karşı karşıya. 2021 yılında ülke genelinde çıkan orman yangınlarında 9 kişi hayatını kaybetmiş ve büyük orman alanları zarar görmüştü. Bu durum, Türkiye'nin yangınla mücadele kapasitesini artırması ve iklim değişikliğiyle mücadele politikalarını güçlendirmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Ayrıca, AB ile işbirliği ve uluslararası yangın yönetimi deneyimlerinden faydalanmak, Türkiye'nin kırılganlığını azaltabilir.
