Avrupa Konseyi, Fransa'nın insan ticaretiyle mücadele çabalarının yetersiz olduğunu belirterek, özellikle çocuklar ve gençler olmak üzere mağdurlara yönelik koruma mekanizmalarının güçlendirilmesi çağrısında bulundu. Konseyin yayımladığı raporda, ülkedeki çocuk koruma sistemindeki zafiyetlerin, reşit olmayan bireyleri istismara karşı savunmasız bıraktığı vurgulandı. Strazburg merkezli kuruluş, Fransa'nın insan ticareti mağdurlarını tespit etme ve onlara destek sağlama konusunda daha etkin bir yaklaşım benimsemesi gerektiğini ifade etti. Özellikle refakatsiz göçmen çocukların yüksek risk altında olduğu belirtilen raporda, bu çocukların çoğunlukla resmi makamlarca tanınmadığı ve bu nedenle koruma hizmetlerinden yararlanamadığı kaydedildi.
Çocuk koruma sistemindeki açıklar ve artan riskler
Avrupa Konseyi İnsan Ticaretiyle Mücadele Uzmanlar Grubu (GRETA) tarafından hazırlanan rapor, Fransa'da insan ticareti mağdurlarının resmi olarak tanınması sürecindeki bürokratik engellere dikkat çekiyor. Raporda, 2021-2023 döneminde Fransa'da insan ticareti mağduru olarak tanınan kişi sayısının sadece 1.200 civarında olduğu, oysa gerçek mağdur sayısının bunun çok üzerinde olduğu tahmin ediliyor. Özellikle çocuklar söz konusu olduğunda, mağdurların tespit edilmesi ve uygun koruma hizmetlerine yönlendirilmesi konusunda ciddi eksiklikler bulunduğu belirtiliyor. FRANCE'IN 2022'DE KABUL ETTİĞİ yeni göç yasasının, refakatsiz çocukların korunmasını daha da zorlaştırdığı eleştirisi yapılıyor. Yasa kapsamında çocukların yaş tespitine ilişkin uygulamaların, tıbbi değerlendirmelerin yetersizliği nedeniyle sık sık hatalı sonuçlar verdiği ve bu durumun pek çok gencin yetişkin muamelesi görmesine yol açtığı ifade ediliyor. GRETA ayrıca, insan ticaretiyle mücadelede görevli polis birimlerinin yeterli kaynak ve eğitime sahip olmadığını, savcıların bu konuda uzmanlaşmasını sağlayacak programların eksik kaldığını vurguluyor. Fransa'nın ulusal eylem planının 2023'te sona ermesine rağmen yeni bir planın henüz yayımlanmadığına dikkat çekiliyor.
Raporda öne çıkan bir diğer konu, insan ticareti mağdurlarına sağlanan tazminat ve rehabilitasyon hizmetlerindeki yetersizlik. Mağdurların yalnızca küçük bir kısmının devletten tazminat alabildiği, barınma ve psikolojik destek hizmetlerine erişimin kısıtlı olduğu belirtiliyor. Özellikle çocuk mağdurların uzun vadeli rehabilitasyonu için özel merkezlerin sayısının artırılması gerektiği ifade ediliyor. FRANCE'IN ULUSLARARASI YÜKÜMLÜLÜKLERİ çerçevesinde, insan ticaretiyle mücadelede daha koordineli bir yaklaşım benimsemesi gerektiği vurgulanıyor. Mevcut durumda, merkezi hükümet, yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşları arasındaki iş birliğinin yeterli olmadığı, bunun da mağdurlara ulaşmayı ve onlara etkin destek sağlamayı zorlaştırdığı kaydediliyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Göç krizi ve insan ticareti
Avrupa Konseyi'nin uyarısı, yalnızca Fransa'nın değil, tüm Avrupa ülkelerinin karşı karşıya olduğu bir soruna işaret ediyor. Ukrayna savaşı, Orta Doğu ve Afrika'daki çatışmalar nedeniyle Avrupa'ya yönelen göç dalgaları, insan ticareti ağlarının daha aktif hale gelmesine yol açtı. Özellikle refakatsiz göçmen çocuklar, kaçakçılar ve insan tacirleri için kolay bir hedef haline geliyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre, 2022 yılında Avrupa'ya ulaşan refakatsiz çocuk sayısı 20 bini aştı ve bunların büyük bir kısmı kayıt altına alınamadı. FRANCE, BU ALANDA özellikle Calais ve Paris çevresinde yoğunlaşan göçmen kamplarında, çocukların istismara açık olduğu uyarılarıyla karşı karşıya. Sınır Tanımayan Doktorlar ve diğer insani yardım kuruluşları, bu bölgelerde çocukların uygun barınma ve sağlık hizmetlerine erişemediğini, çoğunun seks işçiliği veya zorla çalıştırma gibi durumlarla karşı karşıya kaldığını rapor ediyor. AB düzeyinde de insan ticaretiyle mücadele konusunda yeni direktifler hazırlanırken, Fransa'nın mevcut sistemindeki eksiklikler, diğer üye ülkeler için de bir uyarı niteliği taşıyor. Avrupa Konseyi, Fransa'ya altı ay içinde eksikliklerin giderilmesine yönelik bir eylem planı sunması çağrısında bulundu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Avrupa Konseyi'nin Fransa'ya yönelik bu uyarısı, Türkiye'nin de insan ticaretiyle mücadelede karşılaştığı benzer zorlukları akla getiriyor. Türkiye, özellikle Suriye İç Savaşı'ndan kaçan milyonlarca sığınmacı nedeniyle, bölgede insan ticareti açısından yüksek riskli ülkeler arasında yer alıyor. Emniyet verilerine göre, 2023 yılında insan ticareti mağduru olarak tespit edilenlerin sayısı artsa da, kayıt dışı kalan mağdurların sayısının çok daha yüksek olduğu tahmin ediliyor. Fransa'da yaşanan sorunlar, Türkiye'nin kendi çocuk koruma sistemini güçlendirmesi, refakatsiz göçmen çocukların tespiti ve rehabilitasyonuna yönelik mekanizmaları geliştirmesi gerektiğini hatırlatıyor. Ayrıca, iki ülke arasında imzalanan geri kabul anlaşması kapsamında, düzensiz göçmenlerin iadesi sürecinde çocukların korunmasına yönelik özel protokollerin uygulanması kritik önem taşıyor. Bu tür uluslararası raporlar, Türkiye'nin de AB standartlarına uyum sürecinde dikkate alması gereken somut adımları ortaya koyuyor.
