Ödüllü İrlandalı yazar Sally Rooney'nin kitapları, Filistin yanlısı aktivist grup Palestine Action'a verdiği destek nedeniyle İngiltere'deki bazı perakendeciler tarafından satıştan kaldırılıyor. Rooney'nin yayıncısı Faber, yazarın açıklamalarının ardından kitapların dağıtımında yaşanan aksaklıkları doğrularken, kararın arkasında Filistin meselesine yönelik tutumun yattığı belirtiliyor. Gelişme, sanat ve siyaset arasındaki gerilimi yeniden gündeme taşıdı.
Rooney'nin Filistin Desteği ve Yayıncı Tepkisi
Sally Rooney, uzun süredir Filistin haklarını savunan bir yazar olarak biliniyor. Son olarak Palestine Action'a verdiği açık destek, İngiltere'deki bazı kitapçı zincirleri ve dağıtımcıların tepkisini çekti. Yayıncı Faber, kitapların satışa sunulmasında sorun yaşandığını kabul ederken, bunun nedenine ilişkin ayrıntı vermekten kaçındı. Ancak sektör kaynakları, bazı perakendecilerin Rooney'nin siyasi duruşunu gerekçe göstererek stoklarını geri çektiğini aktarıyor. Bu durum, yazarın eserlerinin İngiltere'deki erişilebilirliğini önemli ölçüde kısıtlıyor.
Rooney, daha önce de Filistin'e destek veren açıklamalarıyla gündeme gelmişti. 2021'de yayımlanan 'Güzel Dünya, Neredesin' adlı romanının İsrail'deki yayın haklarını Filistin yanlısı tutumu nedeniyle satmamıştı. Bu tutumu, uluslararası edebiyat çevrelerinde takdir toplarken, bazı kesimlerin tepkisini çekmişti. Şimdi ise Palestine Action'a doğrudan destek, İngiltere'deki ticari ilişkilerini etkiliyor.
Filistin Aktivizmi ve Sanat Dünyasındaki Yankıları
Palestine Action, İngiltere'de Filistin'e özgürlük çağrısı yapan ve İsrail'e askeri malzeme sağlayan şirketlere yönelik eylemleriyle tanınan bir grup. Grup, özellikle son yıllarda İsrail-Filistin çatışmasının yeniden alevlenmesiyle birlikte daha görünür hale geldi. Rooney'nin bu gruba desteği, sanatçıların siyasi konularda pozisyon almasının nasıl sonuçlar doğurabileceğini gösteriyor. İngiltere'de Filistin yanlısı hareket, özellikle üniversiteler ve kültür-sanat kurumlarında yaygınlaşırken, karşıt görüştekiler de boykot ve benzeri yöntemlerle karşılık veriyor.
Bu olay, edebiyat dünyasında ifade özgürlüğü ve ticari baskı arasındaki dengeyi sorgulatıyor. Bazı yayıncılar ve kitapçılar, yazarın siyasi görüşlerinin eserlerinin satışını etkilememesi gerektiğini savunurken, diğerleri ticari kararların kendi takdirlerinde olduğunu belirtiyor. Rooney örneği, sanatçının toplumsal sorumluluğu ile piyasa dinamikleri arasındaki çatışmayı somutlaştırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Sally Rooney'nin kitaplarının Filistin'e destek nedeniyle İngiltere'de raflardan kaldırılması, Batı'da Filistin meselesine yönelik tutumun sanat ve ticaret üzerinden nasıl bir baskı aracına dönüşebileceğini gösteriyor. Türkiye, Filistin davasına verdiği destekle bilinen bir ülke olarak, bu tür gelişmeleri yakından izliyor. Olay, ifade özgürlüğü ile siyasi aktivizm arasındaki sınırların yeniden tartışılmasına yol açarken, Türkiye'nin uluslararası platformlarda Filistin lehine yürüttüğü diplomasiye dolaylı da olsa bir referans oluşturuyor. Ayrıca, Türkiye'deki yayıncılar ve sanatçılar için de sansür ve boykot konusunda bir emsal teşkil edebilir. Küresel ölçekte sanatçıların siyasi duruşları nedeniyle karşılaştıkları yaptırımlar, Türkiye'nin kültürel diplomasi ve insan hakları söylemine malzeme sağlayabilir.
