Financial Times (FT) ve Statista iş birliğiyle hazırlanan 'Avrupa’nın İklim Liderleri 2026' listesi yayımlandı. Liste, karbon emisyonlarını yoğunluk bazında en fazla azaltan Avrupalı şirketleri bir araya getiriyor. Sıralama, 2021 ile 2024 yılları arasında elde edilen emisyon azaltımlarını temel alıyor. Listede, enerji, perakende, finans ve sanayi gibi birçok sektörden şirketler yer alıyor. Başarı kriteri, şirketlerin her birim gelir başına saldıkları sera gazı miktarını (emisyon yoğunluğunu) ne ölçüde düşürdükleri olarak belirlenmiş.
Listenin Arka Planı ve Kriterleri
İklim liderleri listesi, 2019 yılından bu yana her yıl yayımlanıyor. Bu yılki listede, Kapsam 1 (doğrudan emisyonlar) ve Kapsam 2 (satın alınan enerjiden kaynaklanan dolaylı emisyonlar) birlikte değerlendirilmiş. Şirketler, en az üç yıl üst üste emisyon yoğunluğunda düşüş kaydetmiş olmak zorunda. Ayrıca, sera gazı raporlamasında şeffaflık ve üçüncü taraf doğrulaması aranmış. Listede üst sıralarda yer alan şirketler arasında yenilenebilir enerji üreticileri, teknoloji firmaları ve yeşil dönüşümü hızlandıran perakendeciler dikkat çekiyor.
Özellikle, emisyon yoğunluğundaki yıllık düşüş oranı yüzde 10’un üzerinde olan şirketler 'lider' olarak nitelendirilmiş. FT’ye göre, bu ortalama düşüş, Avrupa Birliği’nin 2030 iklim hedeflerine ulaşma yolunda özel sektörün de önemli bir rol oynadığını gösteriyor. Liste, yatırımcıların ve tüketicilerin şirketlerin çevresel performansını karşılaştırmasına olanak tanıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Listede, başta İskandinav ülkeleri (İsveç, Norveç, Danimarka) ve Almanya olmak üzere, kuzey Avrupa şirketlerinin ağırlıkta olduğu görülüyor. Ancak Güney Avrupa’dan İspanya ve İtalya’dan da şirketler yer alıyor. Bu, karbon azaltımının tüm Avrupa’da yaygınlaştığının bir işareti. Küresel ölçekte ise, Avrupa’nın iklim liderlik konumu, AB’nin Yeşil Mutabakatı ve karbon sınır düzenleme mekanizması (CBAM) gibi politikalarıyla pekişiyor. Öte yandan, ABD ve Asya’daki benzer girişimlerle karşılaştırıldığında, Avrupa’nın karbon fiyatlandırmasındaki öncülüğü dikkat çekiyor. Uzmanlar, bu listenin şirketlerin itibar yönetimi ve yeşil finansmana erişimi açısından da önemli olduğunu belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Listede doğrudan Türk şirketi yer almasa da, Türkiye’nin ihracat yaptığı AB pazarında bu tür iklim performansı değerlendirmeleri kritik önem taşıyor. AB’nin CBAM kapsamında karbon yoğun ürünlere getireceği ek vergiler, Türkiye’nin demir-çelik, çimento ve enerji gibi sektörlerini etkileyecek. Bu liste, Türk şirketlerine emisyon azaltımı ve şeffaf raporlama konusunda bir referans noktası sunuyor. Ayrıca, yeşil dönüşüme ayak uyduramayan firmaların AB pazarında rekabet gücünün azalabileceği uyarısı yapılıyor. Türkiye’nin iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında 2053 net sıfır emisyon hedefi bulunuyor; bu nedenle özel sektörün emisyon yoğunluğunu düşürmesi, ulusal hedeflere ulaşılmasında kilit rol oynayacak.
