Fransa'da eski Başbakan Gabriel Attal, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'a, 15 yaş altı çocuklara yönelik sosyal medya yasağı teklifinin doğrudan halkoyuna sunulması çağrısında bulundu. Attal'ın bu önerisi, Anayasa Konseyi'nin parlamentoda kabul edilen yasayı iptal etmesinin ardından geldi. Eski başbakan, konunun toplumsal önemine dikkat çekerek, bu tür bir düzenlemenin doğrudan halkın iradesiyle belirlenmesi gerektiğini savundu. Attal, özellikle çocukların dijital güvenliği konusunda kamuoyunda güçlü bir destek olduğunu belirterek, referandumun bu desteği somut bir karara dönüştüreceğini ifade etti.
Gelişmenin Arka Planı
Fransa parlamentosu, geçtiğimiz aylarda 15 yaş altı çocukların sosyal medya platformlarını kullanmasını yasaklayan bir yasa tasarısını kabul etmişti. Tasarı, ebeveynlerin rızası olmadan çocukların sosyal medya hesapları açmasını engellemeyi ve platformları bu konuda kimlik doğrulama yapmaya zorlamayı öngörüyordu. Ancak Anayasa Konseyi, söz konusu düzenlemeyi ifade özgürlüğünü ihlal ettiği gerekçesiyle iptal etti. Konsey, yasanın orantısız müdahale niteliği taşıdığını ve çocukların yaşlarını doğrulama mekanizmalarının da yeterince güvenilir olmadığını belirtti.
Gabriel Attal, bu kararın ardından yaptığı açıklamada, "Çocuklarımızın dijital dünyada karşılaştığı tehlikeler göz ardı edilemez. Anayasa Konseyi'nin kararı bizleri durdurmamalı. Bu mesele, toplumun genel iradesini yansıtan bir referandumla çözülmeli" dedi. Attal, özellikle son dönemde artan siber zorbalık, çevrimiçi istismar ve bağımlılık vakalarına işaret ederek, bu yasağın bir kamu vicdanı meselesi olduğunu vurguladı.
Öte yandan, Macron yönetimi henüz Attal'ın bu önerisine resmi bir yanıt vermedi. Ancak Elysee Sarayı'ndan yapılan gayriresmi açıklamalarda, referandum seçeneğinin değerlendirilmediği, ancak konuyla ilgili yeni bir yasal düzenleme üzerinde çalışıldığı ifade edildi. Hükümet yetkilileri, Anayasa Konseyi'nin gerekçelerini dikkate alarak daha kapsamlı ve anayasaya uygun bir düzenleme hazırlamayı planladıklarını belirtti.
Bölgesel veya Küresel Boyut
Fransa'daki bu gelişme, Avrupa genelinde çocukların dijital güvenliği konusunda artan bir farkındalığın parçası olarak görülüyor. Birçok Avrupa ülkesi, çocukları zararlı içeriklerden korumak ve sosyal medya platformlarının sorumluluklarını artırmak için yeni yasalar çıkarıyor. Avrupa Birliği'nin Dijital Hizmetler Yasası (DSA) da bu kapsamda platformlara daha sıkı yükümlülükler getiriyor. Fransa'daki tartışma, AB genelinde çocukların çevrimiçi ortamda korunmasına yönelik politikaların şekillenmesinde önemli bir örnek teşkil edebilir.
Uzmanlar, sosyal medya yasağının referanduma götürülmesinin, konunun siyasi bir krize dönüşme riskini artırabileceğine dikkat çekiyor. Özellikle ifade özgürlüğü savunucuları, bu tür bir yasağın sansüre yol açabileceği konusunda uyarıyor. Öte yandan, çocuk hakları savunucuları ise acil önlem alınması gerektiğini ve referandumun bu süreci hızlandıracağını savunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Fransa'daki bu gelişme, Türkiye'de de benzer tartışmalara ışık tutabilecek nitelikte. Türkiye'de son yıllarda çocukların sosyal medya kullanımına yönelik denetimler artırılmış, dijital bağımlılıkla mücadele programları hayata geçirilmiştir. Ancak yasal düzenlemeler konusunda henüz Fransa'daki kadar net bir adım atılmamıştır. Türkiye'nin, çocukların dijital güvenliği konusunda uluslararası standartları takip etmesi ve bu alandaki gelişmeleri yakından izlemesi önem taşıyor. Fransa'daki referandum tartışması, Türkiye'de de benzer bir kamuoyu oluşumuna zemin hazırlayabilir. Özellikle Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile TBMM'de konuya ilişkin yapıcı tartışmalar yürütülmesi, Türkiye'nin dijital dönüşüm politikalarının çocuklar lehine güçlenmesine katkı sağlayabilir.
