Avusturya merkezli baskılı devre kartı (PCB) üreticisi AT&S, Malezya'da yapay zeka (AI) ve yüksek performanslı bilgi işlem yongaları üretmek üzere 2 milyar euroya kadar yatırım yapmayı planladığını açıkladı. Şirketin CEO'su Andreas Gerstenmayer, Malezya'nın başkenti Kuala Lumpur yakınlarındaki yeni tesisin, özellikle yapay zeka destekli uygulamalar için gerekli olan ileri teknoloji devre kartları üreteceğini belirtti. Bu yatırım, küresel çip kıtlığı sonrası artan talep ve arz güvenliği ihtiyacıyla şekillenen yarı iletken sektöründeki en büyük hamlelerden biri olarak değerlendiriliyor.
Yatırımın ayrıntıları ve zaman çizelgesi
AT&S, Malezya'daki yatırımının ilk aşaması için 2024 sonuna kadar 700 milyon euro harcamayı öngörüyor. Toplam yatırımın 2 milyar euroya ulaşması beklenen projede, tesisin 2026 yılına kadar tam kapasite üretime geçmesi planlanıyor. Yeni fabrika, şirketin Avusturya, Çin, Hindistan ve Güney Kore'deki mevcut üretim tesislerine ek olarak faaliyet gösterecek. Gerstenmayer, Malezya seçiminin nedenini "yüksek vasıflı işgücü, elverişli iş ortamı ve hükümetin teşvikleri" olarak açıklarken, ülkenin yarı iletken tedarik zincirinde halihazırda önemli bir oyuncu olduğuna dikkat çekti.
Malezya, 1970'lerden bu yana yarı iletken montaj ve test merkezi olarak biliniyor. Ülke, küresel yarı iletken pazarının yaklaşık %13'ünü karşılarken, özellikle arka uç (back-end) üretiminde uzmanlaşmış durumda. AT&S'in yatırımı, Malezya'yı daha ileri teknoloji üretimine taşıyarak ülkenin küresel değer zincirindeki konumunu güçlendirecek.
Küresel yarı iletken pazarında yeni denklem
AT&S'in bu yatırımı, dünya genelinde yapay zeka ve 5G gibi teknolojilere olan talebin hızla arttığı bir döneme denk geliyor. Uluslararası Veri Kurumu'na (IDC) göre, küresel yapay zeka pazarının 2030'a kadar yıllık %20'den fazla büyüyerek 1,5 trilyon doları aşması bekleniyor. Bu büyüme, daha karmaşık yarı iletken bileşenlere olan ihtiyacı da beraberinde getiriyor.
Öte yandan, Çin-ABD ticaret savaşları ve Tayvan'ın jeopolitik riskleri, birçok teknoloji şirketini tedarik zincirlerini çeşitlendirmeye itiyor. Malezya, Güneydoğu Asya'da istikrarlı bir üretim üssü olarak öne çıkarken, AT&S de Çin ve Tayvan'a alternatif bir lokasyon arayışına girmişti. Uzmanlar, bu yatırımın Malezya'yı yarı iletken üretiminde üst sıralara taşıyacağını, ancak Tayvan'ın üstünlüğünü hemen tehdit etmeyeceğini söylüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, yarı iletken üretiminde henüz küresel oyuncu seviyesinde olmasa da, bu gelişme Türkiye için önemli dersler barındırıyor. Küresel tedarik zincirindeki kırılganlıklar, Türkiye'nin savunma sanayi ve otomotiv gibi kritik sektörlerde çip tedarikine bağımlılığını gösteriyor. AT&S'in Malezya hamlesi, benzer teşvik politikalarıyla Türkiye'de de yarı iletken yatırımının önünü açabilecek bir model sunuyor. Ayrıca, Türkiye'nin Orta Doğu ve Avrupa arasında bir üretim üssü olma potansiyeli, yarı iletken şirketlerinin ilgisini çekebilir. Bu durum, Türkiye'nin teknoloji odaklı ekonomik dönüşüm hedefleriyle örtüşüyor.
