Gazze Şeridi'nde, Ekim ayında yürürlüğe giren ateşkese rağmen İsrail'in saldırıları aralıksız sürüyor. Anadolu Ajansı'nın yerel tıbbi kaynaklardan edindiği bilgiye göre, Pazartesi günü düzenlenen saldırılarda 27 yaşındaki Muhammed Abdül Nasser Ebu Asad ve bir Filistinli daha hayatını kaybetti, çok sayıda kişi yaralandı. Görgü tanıkları, saldırıların özellikle sivil yerleşim yerlerini hedef aldığını, birçok evin kullanılamaz hale geldiğini belirtti. Ateşkesin gölgesinde yaşanan bu saldırılar, bölgede kalıcı bir barış umutlarını zayıflatıyor.
Gelişmenin Arka Planı
Gazze'deki insani durum, ateşkesin ardından görece iyileşme gösterse de, İsrail ordusunun zaman zaman düzenlediği hava saldırıları ve sınır ötesi operasyonlar, sivillerin yaşamını tehdit etmeye devam ediyor. Anadolu Ajansı muhabirinin aktardığına göre, Muhammed Abdül Nasser Ebu Asad'ın öldürüldüğü saldırı, Gazze'nin doğusunda, tarım arazilerine yakın bir bölgede meydana geldi. Yerel kaynaklar, saldırıda üç kişinin daha yaralandığını, yaralıların El-Şifa Hastanesi'ne kaldırıldığını bildirdi. Ancak İsrail ordusundan konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.
Ateşkes, Ekim 2023 sonunda, Mısır ve Katar'ın arabuluculuğunda sağlanmıştı. Ancak taraflar arasındaki güven eksikliği ve ateşkesin ihlalleri, bölgede kalıcı bir istikrarın sağlanmasını engelliyor. Özellikle Gazze'nin kuzeyinde, İsrail güçleri ile Hamas militanları arasında zaman zaman çatışmalar yaşanıyor. Filistinli yetkililer, ateşkesin uygulanması için uluslararası toplumun daha etkin bir rol oynaması gerektiğini vurguluyor.
Bu saldırılar, Gazze'de yaşayan 2 milyondan fazla sivilin psikolojik ve fiziksel olarak ne kadar kırılgan bir ortamda yaşadığını bir kez daha gözler önüne seriyor. Birleşmiş Milletler Yakın Doğu'daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA), ateşkese rağmen insani yardımların yetersiz kaldığını, binlerce kişinin hâlâ temel ihtiyaçlardan yoksun olduğunu rapor ediyor. Çocuklar, kadınlar ve yaşlılar, çatışmaların ve ablukanın en ağır bedelini ödeyen kesimler olarak öne çıkıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Gazze'deki bu sıcak gelişmeler, yalnızca Filistin-İsrail çatışmasının değil, aynı zamanda Orta Doğu'daki dengelerin de bir parçası. Ateşkes, bölgesel aktörlerin (Mısır, Katar, Türkiye) arabuluculuk çabalarının bir ürünü olarak görülüyor. Ancak İsrail'in saldırıları, bu ülkelerin inandırıcılığını ve bölgesel diplomasisini olumsuz etkileyebilir. Özellikle Mısır, Gazze sınırındaki güvenlik önlemlerini artırmış durumda; ancak bu tür olaylar, Sina'daki istikrarı da tehdit edebilir.
Uluslararası toplum, ateşkesin kalıcılığını sağlamak için çeşitli insiyatifler yürütüyor. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, taraflara itidal çağrısında bulunurken, ABD ve Avrupa Birliği de diplomatik girişimlerini sürdürüyor. Ancak bu açıklamaların, sahadaki insanların can güvenliğini sağlamada ne derece etkili olduğu tartışma konusu. Uzmanlar, uluslararası toplumun yaptırım gücünün zayıf kaldığına, taraflar arasında doğrudan müzakerelerin teşvik edilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Bu gelişme, aynı zamanda küresel insani kriz bağlamında da önemli. Gazze'deki saldırılar, sivillerin korunması ilkesinin ne kadar ihlal edildiğini göstererek, uluslararası insancıl hukukun etkinliğini sorgulatıyor. Çatışmaların uzaması, bölgeden göç dalgalarını tetikleyebilir ve Avrupa dahil küresel güvenlik üzerinde de yansımaları olabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasına verdiği destek ve Gazze'ye yönelik insani yardımlarıyla biliniyor. Bu saldırılar, Türkiye'nin bölgedeki arabuluculuk rollerini daha da ön plana çıkarabilir. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın daha önce yaptığı açıklamalarda, Türkiye'nin Filistin'in yanında olduğunu ve iki devletli çözümü savunduğunu belirtmiştik. Bu tür olaylar, Türk dış politikasının Orta Doğu'da daha aktif bir rol üstlenmesi için bir zemin hazırlayabilir. Ancak Türkiye'nin, bölgede dengeleri gözeterek, hem Filistin halkına destek hem de İsrail ile ilişkilerini normalleştirme çabaları arasında dikkatli bir denge kurması gerekiyor. Bu saldırılar, Türkiye'nin bölgedeki insani diplomasi misyonunu güçlendirebilir ve uluslararası kamuoyunda Türkiye'nin konumunu daha da belirginleştirebilir.
