Asya-Okyanusya Yer Bilimleri Topluluğu’nun (AOGS) bu yılki en yüksek ödülüne layık görülen iklim bilimcisi Profesör Benjamin Horton, dünyanın iklim sisteminin kritik bir devrilme noktasına yaklaştığını ve bunun ‘insani felaketler’ dalgasını tetikleyeceğini açıkladı. Horton’un uyarısı, Süper Tayfun Bavi’nin Tayvan ve Doğu Çin’e doğru ilerlediği ve bölgede büyük bir yıkıma yol açmasının beklendiği bir döneme denk geldi. Singapur’daki Nanyang Teknoloji Üniversitesi’nde görev yapan Horton, tayfunun ‘zamanında bir hatırlatma’ olduğunu vurgulayarak, dünyanın hızla yaklaşan felaketlere karşı hazırlıklı olması gerektiğini söyledi.
Süper Tayfun Bavi’nin rotası ve olası etkileri
Süper Tayfun Bavi, saatte 200 kilometreyi aşan rüzgar hızlarıyla Batı Pasifik’te oluşan en güçlü fırtınalardan biri olarak kaydedildi. Fırtına, önümüzdeki günlerde Tayvan’ı vurduktan sonra Çin’in Doğu kıyılarına yöneliyor. Meteoroloji uzmanları, tayfunun beraberinde şiddetli yağış, sele neden olacak dev dalgalar ve toprak kaymaları getireceği konusunda uyarıyor. Bölgedeki yetkililer, özellikle kıyı kesimlerde yaşayan milyonlarca kişi için tahliye hazırlıklarına başladı. Tayfunun, daha önce benzer fırtınaların vurduğu ve altyapısı zaten kırılgan olan bölgelerde ciddi hasara yol açmasından endişe ediliyor. Bu tür aşırı hava olaylarının sıklığı ve şiddeti, küresel ısınmanın doğrudan bir sonucu olarak artıyor.
İklim sisteminde tehlikeli devrilme noktaları
Profesör Horton’un araştırmaları, dünyanın 1,5°C’lik ısınma hedefini aşma yolunda olduğunu ve bunun Grönland buz tabakalarının erimesi, Amazon yağmur ormanlarının yok olması gibi bir dizi geri dönülemez devrilme noktasını tetikleyebileceğini gösteriyor. Horton, “Artık uyarı yapmanın ötesine geçtik; elimizde çok geç olmadan harekete geçmemiz gerektiğine dair somut kanıtlar var.” dedi. AOGS ödülünü alırken yaptığı konuşmada, hükümetlerin fosil yakıt bağımlılığını acilen sonlandırması gerektiğini vurgulayan Horton, aksi takdirde önümüzdeki on yıllarda milyonlarca insanın yer değiştirmek zorunda kalacağı insani krizlerin kaçınılmaz olduğunu ifade etti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Akdeniz havzasında iklim değişikliğinden en fazla etkilenecek ülkeler arasında yer alıyor. Son yıllarda yaşanan orman yangınları, kuraklık ve ani seller, ülkenin iklim krizine karşı ne kadar kırılgan olduğunu gösteriyor. Horton’ın uyarıları, Türkiye’nin uzun vadeli iklim politikalarını yeniden gözden geçirmesi gerektiğine işaret ediyor. Özellikle tarım, su kaynakları yönetimi ve kıyı bölgelerindeki altyapı, iklim değişikliğinden doğrudan etkilenecek alanlar arasında. Türkiye’nin Paris İklim Anlaşması’na taraf olması ve 2053 net sıfır emisyon hedefi koyması olumlu adımlar olsa da, bu hedeflere ulaşmak için somut eylem planlarının hızlandırılması gerekiyor. Aksi takdirde, bölgesel düzeyde yaşanacak iklim kaynaklı göçler ve gıda güvensizliği, Türkiye’nin güney ve doğu komşuları üzerinden ülkeyi de etkileyebilir.
