Yatırımcılar, Asya'nın önde gelen yarı iletken üreticilerine yönelik agresif alımlarını son haftalarda frenleyerek kâr satışına yöneldi. Tayvan Yarı İletken İmalat Şirketi (TSMC), SK Hynix ve Samsung Electronics'in başı çektiği bu rallinin ardından gelen satış dalgası, bölgenin teknoloji hisselerine olan güvenin sorgulanmasına neden oldu. Bu üç dev firma, MSCI Gelişmekte Olan Piyasalar (EM) Endeksi'nin yüzde 29'unu oluşturuyor; bu oran, endeksin tarihindeki en yüksek yoğunlaşmalardan biri. Yatırımcılar, çip hisselerindeki aşırı değerlenme endişeleri ve küresel talep belirsizlikleri nedeniyle portföylerini yeniden dengeliyor.
Ralli ve ardından gelen satış dalgası
Son 12 ayda, yapay zeka (AI) çiplerine olan patlayıcı talep sayesinde TSMC'nin hisseleri yüzde 80'den fazla, SK Hynix yüzde 70'e yakın, Samsung Electronics ise yüzde 40 civarında değer kazandı. Ancak son birkaç haftadır bu üç şirketin hisselerinde sırasıyla yüzde 5 ila 10 arasında düşüşler görüldü. Analistler, satışların kâr realizasyonu ve ABD'nin çip ihracatına yönelik olası yeni kısıtlamalarına ilişkin endişelerden kaynaklandığını belirtiyor. Özellikle TSMC, hem Apple gibi büyük müşterilere hem de AI pazarına bağımlılığı nedeniyle dalgalanmalara açık. MSCI EM Endeksi'ndeki ağırlığı yüzde 10'u aşan TSMC, herhangi bir fiyat hareketinde endeksi orantısız şekilde etkiliyor.
Yatırım bankaları, çip sektörüne yönelik tavsiyelerini 'ağırlık artır'dan 'nötr'e çekiyor. Morgan Stanley ve Goldman Sachs, Asya çip hisselerinde daha temkinli olunması gerektiğini vurguluyor. Bununla birlikte, uzun vadede AI yatırımlarının büyümeyi destekleyeceği görüşü hâkim. Kısa vadede ise piyasa, ABD Merkez Bankası'nın faiz politikaları ve Çin ekonomisindeki toparlanma sinyallerine odaklanmış durumda.
Bölgesel ve küresel boyut
Asya çip üreticilerine yönelik bu temkinli yaklaşım, küresel teknoloji hisseleri üzerinde dalga etkisi yaratıyor. Amerika'da Nvidia ve AMD gibi şirketler de benzer satış baskısıyla karşı karşıya kalırken, Avrupa'da ASML gibi ekipman üreticileri de etkileniyor. Güney Kore ve Tayvan borsaları, bu iki ülkenin ihracatının büyük bölümünü oluşturan çip sektöründeki yavaşlamaya duyarlı. Hükümetler, sektöre vergi teşvikleri ve Ar-Ge destekleri sunarak dalgalanmayı dengelemeye çalışıyor. Tayvan, TSMC'nin küresel çip üretimindeki kritik rolü nedeniyle jeopolitik risk altında; Çin'in Tayvan'a yönelik tutumu yatırımcıları endişelendiriyor. ABD ise Çin'e yönelik çip ihracat kısıtlamalarını sıkılaştırarak tedarik zincirlerini yeniden şekillendiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme Türkiye için iki açıdan önem taşıyor. İlk olarak, küresel çip talebindeki yavaşlama, Türkiye'nin elektronik ve otomotiv sektörlerinde ithal girdi maliyetlerini geçici olarak düşürebilir. Ancak Türkiye, yarı iletken üretiminde dışa bağımlı; yerli çip üretimi için yürütülen CHIP-SİS gibi projeler uzun vadeli. İkinci olarak, MSCI EM Endeksi'ndeki oynaklık, Türkiye'ye yönelik portföy akımlarını dolaylı olarak etkileyebilir. Gelişmekte olan piyasalardaki risk iştahındaki azalma, Türk varlıklarına olan ilgiyi sınırlayabilir. Bu nedenle, yatırımcıların çip hisselerindeki temkinli duruşu, kısa vadede Türkiye için ek bir dış şok unsuru olarak değerlendirilebilir.
