Asya-Pasifik borsalarında çip hisselerindeki sert satış, Japon ve Güney Kore endekslerini aşağı çekti. Nvidia Corp. tarafından duyurulan dev yapay zeka tedarik anlaşması ve Çinli çip üreticilerinin artan rekabeti, yatırımcıların teknoloji hisselerindeki pozisyonlarını azaltmasına neden oldu. Bu gelişmeler, özellikle yüksek değerlemelere sahip yarı iletken şirketlerinin öncülüğünde bölge genelinde satış baskısı yarattı.
Gelişmenin Arka Planı
Tokyo Borsası'nda Nikkei 225 endeksi yüzde 2'nin üzerinde değer kaybederek günü 38.000 puanın altında tamamladı. Güney Kore'nin KOSPI endeksi de yüzde 2,6'lık düşüşle 2.500 seviyesinin altına geriledi. Satışların merkezinde, yapay zeka çipleri üreten Japon şirketi Advantest Corp. ve Güney Koreli SK Hynix Inc. gibi önemli oyuncular yer aldı. Her iki şirketin hisseleri gün içinde yüzde 5'in üzerinde değer kaybetti.
Endekslerdeki bu sert düşüşün ana tetikleyicisi, Nvidia'nın geçtiğimiz günlerde duyurduğu ve piyasa beklentilerini aşan yapay zeka tedarik anlaşması oldu. Ancak yatırımcılar, bu anlaşmanın Nvidia'nın hâkimiyetini güçlendireceğini, bunun da rakip çip üreticilerine yönelik talebi olumsuz etkileyeceğini düşünüyor. Ayrıca, Çinli çip üreticilerinin, özellikle Huawei Technologies Co.'nun yapay zeka işlemcisi Ascend 910B hattındaki ilerlemeleri, küresel çip pazarında rekabetin kızışacağı endişelerini artırdı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu düşüş, yalnızca Asya ile sınırlı kalmadı. ABD'de Philadelphia Yarı İletken Endeksi vadeli işlemleri de Asya seansında yüzde 1,5 oranında değer kaybetti. Küresel çip tedarik zincirinin kilit noktalarından biri olan Tayvan'daki TSMC hisseleri de yüzde 2'nin üzerinde geriledi. Bu durum, teknoloji hisselerine yönelik güvenin genel bir erime riskini beraberinde getiriyor.
Uzmanlar, bu hareketin bir düzeltme mi yoksa daha geniş kapsamlı bir satışın başlangıcı mı olduğu konusunda ikiye bölünmüş durumda. Bazı analistler, çip hisselerindeki değerlemelerin sürdürülemez seviyelere ulaştığını ve Nvidia'nın anlaşmasının tetiklediği kar satışlarının normal olduğunu savunuyor. Diğerleri ise Çin'in teknolojik atılımının, ABD'nin ihracat kısıtlamalarına rağmen küresel çip pazarındaki dengeleri değiştirebileceğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Asya'daki çip hisselerindeki düşüş, Türkiye'yi doğrudan etkilemese de küresel teknoloji piyasalarındaki dalgalanmalar, Türk borsası ve teknoloji şirketleri üzerinde dolaylı bir risk oluşturabilir. BIST teknoloji endeksi, gelişmiş ülke borsalarındaki hareketlere kısmi hassasiyet göstermekte. Ayrıca, Türkiye'nin savunma sanayisinde yerlileştirme politikaları kapsamında çip tedarikinde stratejik hamleler yapması önem kazanıyor. Bu tür küresel belirsizlikler, Türkiye'nin kendi çip ekosistemini güçlendirme çabalarının değerini artırıyor. Ancak kısa vadede Türkiye ekonomisi üzerindeki etkisinin sınırlı kalması bekleniyor.
