Asya'nın önde gelen ülkeleri, ABD'nin 'Önce Amerika' politikasına rağmen Washington ile iş birliğini sürdürmenin yollarını arıyor. Japonya, Güney Kore ve Avustralya gibi müttefikler, Trump yönetiminin ticaret ve güvenlik alanındaki baskılarına rağmen ittifak ilişkilerini korumak için esnek stratejiler geliştiriyor. Bu durum, bölgedeki güç dengelerini yeniden şekillendiriyor ve Türkiye gibi Kızıldeniz'de etkinliği bulunan ülkeleri de yakından ilgilendiriyor.
Asya'daki Müttefiklerin 'Amerika Önce' Stratejisiyle Uyumu
Trump'ın 2017'de göreve başlamasından bu yana 'Önce Amerika' doktrini, Asya-Pasifik bölgesindeki ittifak ilişkilerini test ediyor. Özellikle ticaret savaşları ve savunma harcamaları konusundaki baskılar, Japonya ve Güney Kore gibi ülkeleri zor durumda bıraktı. Ancak bu ülkeler, ABD ile askeri ve ekonomik bağların kopmasının bedelinin çok daha ağır olacağını hesaplayarak, ilişkileri sürdürmenin yollarını buldu.
Japonya, otomotiv ihracatına yönelik ABD'nin ek gümrük vergisi tehditlerine karşı, yatırımlarını ABD'ye kaydırarak ve savunma harcamalarını artırarak Washington'un güvenini kazanmaya çalıştı. Güney Kore ise, savunma maliyet paylaşım müzakerelerinde esneklik göstererek ve Amerika'dan doğalgaz ithalatını artırarak ticaret dengesini ABD lehine çevirmeye çalıştı. Avustralya ise, Çin'e karşı bölgesel bir denge unsuru olarak ABD ile daha yakın askeri iş birliği kurmayı tercih etti.
Asyalı liderler, Trump'ın retoriğine rağmen ABD'nin bölgedeki varlığının Çin'in yükselişine karşı kritik bir denge unsuru olduğunu biliyor. Bu nedenle, kamuoyunda 'Amerika Önce' politikasını eleştirmekten kaçınarak, kapalı kapılar ardında iş birliklerini derinleştiriyorlar. Özellikle AUKUS anlaşması ve Quad grubu gibi çerçeveler, bu uyumun somut örnekleri olarak öne çıkıyor.
Bölgesel ve Küresel Güç Dengeleri
Bu uyum süreci, Asya'da yeni bir jeopolitik tablo oluşturuyor. Çin, ABD'nin bölgeden çekildiği iddialarına karşın, müttefiklerin ABD ile bağlarını güçlendirdiğini görerek hayal kırıklığı yaşıyor. Öte yandan, Asya ülkelerinin ABD'ye verdiği destek, küresel ticarette korumacılığın yaygınlaşması riskini artırıyor. Bu durum, dünya ticaretinin yaklaşık üçte birinin gerçekleştiği Hint-Pasifik bölgesinde ekonomik istikrarsızlık yaratabilir.
Uzmanlar, bu yeniden uyumun sadece Asya ile sınırlı kalmayacağını, küresel güç mücadelesinin yeni bir evresine işaret ettiğini belirtiyor. ABD'nin müttefikleri üzerindeki etkisini sürdürmesi, Çin'in etki alanını genişletme çabalarına karşı önemli bir set oluşturuyor. Ancak, bu durumun Avrupa ülkelerini de benzer baskılara açık hale getirdiği göz ardı edilmemeli. Özellikle NATO müttefiklerinin savunma harcamaları hedefleri konusunda Trump yönetimiyle yaşadığı sürtüşmeler, Asya'daki deneyimlerin Avrupa'ya da yansıyabileceğini gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin stratejik konumu itibarıyla önemli çıkarımlar içeriyor. ABD'nin 'Önce Amerika' politikası, Türkiye'nin ABD ile ilişkilerinde de benzer zorluklar yaşamasına neden oldu. Ancak Asya'daki müttefiklerin izlediği esnek stratejiler, Türkiye için de ilham kaynağı olabilir. Türkiye, ABD ile Kızıldeniz ve Doğu Akdeniz'deki güvenlik iş birliklerini sürdürürken, küresel ticarette korumacılığın artması halinde Avrasya enerji koridorları ve yeni ticaret yollarının öneminin artacağını göz önünde bulundurmalıdır. Türkiye’nin çok yönlü dış politikası, bu yeniden şekillenen denklemde esneklik kazanmasına yardımcı olabilir.
