İklim krizi derinleştikçe aşırı sıcak hava dalgaları dünyanın dört bir yanında can almaya devam ediyor. The Guardian yazarı George Monbiot, muhafazakar medyanın ve milyarderlerin kontrolündeki basının bu ölümcül tehdidi nasıl görmezden geldiğini ve hatta inkar ettiğini çarpıcı bir şekilde ele alıyor. Monbiot'a göre, aşırı sıcakların sınıfsal boyutu çok gerçek ve çok tehlikeli: zenginler klimalı ortamlarda korunurken, yoksul mahalleler ve düşük gelirli topluluklar sıcak dalgalarının en ağır yükünü taşıyor. Bu, bir çocuğun hangi ailede doğduğuna bağlı olarak yaşamı veya ölümü belirleyen bir adaletsizlik.
Sınıfsal Bir Felaket: Sıcaklık Kimi Vuruyor?
Araştırmalar, aşırı sıcaklardan en çok etkilenenlerin düşük gelirli, azınlık ve kentsel yoksul bölgelerde yaşayanlar olduğunu gösteriyor. Bu bölgelerde yeşil alan az, binalar eski ve yalıtım kötü; klimalar ise çoğu zaman lüks. ABD'de yapılan bir çalışmada, siyah ve Latin topluluklarının beyaz mahallelere kıyasla aşırı sıcaklardan kaynaklanan ölümlerde iki kat daha fazla risk taşıdığı ortaya çıktı. Dünya genelinde ise 2023 yılının tarihteki en sıcak yıl olmasıyla birlikte, sıcak çarpması ve kalp krizi gibi nedenlerle binlerce kişi hayatını kaybetti. Monbiot, bu durumu 'sınıf savaşının yeni cephesi' olarak tanımlıyor: zenginler kaçabilir, yoksullar ölür.
Milyarder Medyası ve İklim İnkarının Yeni Yüzü
Monbiot, The Daily Mail, The Telegraph ve Fox News gibi muhafazakar medya kuruluşlarının iklim değişikliğini sistematik olarak küçümsediğini veya tamamen inkar ettiğini belirtiyor. Bu yayın organları, aşırı sıcakları 'yazın normal bir parçası' olarak gösterirken, iklim bilimini baltalayan yazılara yer veriyor. Bu tutum, fosil yakıt şirketlerinin çıkarlarıyla uyum içinde. Monbiot, bu medyanın arkasındaki milyarderlerin, iklim eylemini engelleyerek kendi servetlerini korumaya çalıştığını iddia ediyor. Oysa bilim insanları, sera gazı emisyonlarının azaltılmaması durumunda 2050 yılına kadar aşırı sıcaklardan kaynaklanan ölümlerin yılda yarım milyona ulaşabileceği konusunda uyarıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Akdeniz havzasında yer alması nedeniyle iklim değişikliğinden en fazla etkilenecek ülkeler arasında. 2024 yazında yaşanan rekor sıcaklıklar ve orman yangınları, bu tehdidin boyutlarını gözler önüne serdi. Monbiot'un analizindeki sınıfsal boyut Türkiye için de geçerli: Şehirlerdeki yoksul mahalleler ve tarımla uğraşan kırsal kesim, aşırı sıcaklara karşı en savunmasız gruplar. Türkiye'nin iklim politikaları ve afet yönetimi, bu eşitsizliği azaltmayı hedeflemeli. Aksi takdirde, iklim değişikliği Türkiye'de de yoksulluğu derinleştirecek ve toplumsal huzursuzluğu artıracaktır.
