İşçi Partisi milletvekilleri, geçtiğimiz ay istifa eden Sir Keir Starmer'ın yerine geçecek lideri belirlemek üzere önümüzdeki haftalarda oylamaya gidiyor. Parti içinde en güçlü adaylardan biri olarak öne çıkan Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham, Westminster'da yeniden yapılanma sürecine liderlik etmek için yarışa resmen girdi. Burnham, Kuzey İngiltere'deki popülaritesi ve tabanla kurduğu güçlü bağ sayesinde partinin merkez sol kanadını temsil ediyor. Starmer'ın Brexit ve sosyal politikalardaki başarısızlıkları nedeniyle istifa etmesi, partide köklü bir değişim talebini gündeme getirdi.
Gelişmenin arka planı
Sir Keir Starmer, Ekim 2023'teki kısa süreli liderliği sırasında partiyi Avrupa yanlısı bir çizgiye taşımaya çalışmış, ancak iç muhalefet ve anketlerdeki düşüş nedeniyle istifa etmek zorunda kalmıştı. İşçi Partisi, 2019 genel seçimlerinde Jeremy Corbyn döneminde ağır bir yenilgi almış, ardından Starmer partiyi merkeze çekmeye çalışmıştı. Ancak Starmer'ın Brexit referandumunu yenileme fikri ve sosyal harcama vaatleri, Muhafazakar Parti'nin güçlü ekonomik söylemi karşısında etkisiz kaldı. Parti içi kaynaklar, Starmer'ın istifasının ardından yapılacak liderlik seçiminde Burnham'ın yanı sıra gölge hazine bakanı Rachel Reeves ve gölge dışişleri bakanı David Lammy'nin de aday olabileceğini belirtiyor.
Burnham, 2015-2020 yılları arasında Sağlık Bakanlığı ve daha sonra İçişleri Bakanlığı görevlerinde bulunmuş, Manchester Belediye Başkanı olarak kentte ulaşım ve konut projeleriyle dikkat çekmişti. Özellikle COVID-19 salgını sırasında merkezi hükümetle yaşadığı gerilim, onu ulusal çapta tanınan bir figür haline getirdi. Burnham'ın kampanyası, “Birleşik Krallık'ı yeniden inşa etmek” sloganı etrafında şekilleniyor. Parti tabanı, Burnham'ın İskoçya ve Galler'deki yerel yönetimlerle işbirliğini güçlendirme vaadini olumlu karşılıyor.
Bölgesel veya küresel boyut
İşçi Partisi'ndeki liderlik değişimi, Birleşik Krallık siyasetinde önemli bir dönüm noktası olarak görülüyor. Muhafazakar Parti'nin Başbakan Rishi Sunak liderliğinde anketlerde önde gitmesine rağmen, ekonomik durgunluk ve NHS'deki kriz nedeniyle popülaritesi düşüşte. İşçi Partisi'nin yeni lideri, 2024 yılında yapılması beklenen genel seçimlerde partiyi zafere taşımak için strateji belirleyecek. Bu süreç, Avrupa Birliği ile ilişkilerin yeniden düzenlenmesi, iklim değişikliği politikaları ve göçmenlik gibi konularda Birleşik Krallık'ın pozisyonunu da etkileyecek.
Analistler, Burnham'ın liderliğinde İşçi Partisi'nin daha sosyal demokrat bir çizgiye kayabileceğini, bunun da AB ile yakınlaşma ve kamulaştırma politikalarını beraberinde getirebileceğini öngörüyor. Ancak partinin içindeki aşırı sol kanat, Burnham'ı “merkezci” bularak eleştiriyor. Bu durum, seçim öncesinde parti içi bölünmelere yol açabilir ve Muhafazakârların elini güçlendirebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İşçi Partisi'ndeki liderlik değişimi, Türkiye ile Birleşik Krallık arasındaki ikili ilişkileri doğrudan etkilemese de, Brexit sonrası ticari ve diplomatik bağların geleceği açısından önem taşıyor. Burnham'ın AB yanlısı tutumu, Birleşik Krallık'ın Avrupa ile yeniden entegrasyonunu hızlandırabilir; bu da Türkiye-AB ilişkilerinde dolaylı bir etki yaratabilir. Ayrıca, Burnham'ın göçmen hakları konusundaki ılımlı duruşu, Birleşik Krallık'taki Türk diasporasını olumlu etkileyebilir. Savunma ve ticaret alanlarında ise mevcut işbirliğinin devam etmesi bekleniyor.
