Endonezya'da Anak Krakatau yanardağının püskürttüğü kül bulutu nedeniyle Pazar günü başkent Jakarta'daki ana uluslararası havalimanı da dahil olmak üzere sekiz havalimanı uçuşlara kapatıldı. Yetkililer, kül parçacıklarının uçak motorlarına zarar verme riski nedeniyle yüzlerce uçuşun iptal edildiğini veya geciktiğini açıkladı. Olaydan okul faaliyetleri ve balıkçılık da olumsuz etkilendi.
Kül bulutu hava trafiğini durdurdu
Endonezya Sivil Havacılık Otoritesi, Sunday günü yerel saatle sabah saatlerinden itibaren Jakarta'daki Soekarno-Hatta Uluslararası Havalimanı başta olmak üzere, Lampung, Palembang, Bengkulu, Jambi, Pangkal Pinang, Bandar Lampung ve Serang'daki havalimanlarının geçici olarak kapatıldığını duyurdu. Kül bulutunun rüzgarın etkisiyle kuzeybatıya doğru ilerlemesi sonucu, havacılık yetkilileri görüş mesafesinin azaldığını ve motorlarda birikme riski oluştuğunu belirtti.
Anak Krakatau, 1927'de Krakatau'nun kalderası içinde doğan ve o zamandan beri düzenli olarak püsküren bir volkan. Son günlerde artan sismik aktivite, yetkilileri alarma geçirmişti. Cumartesi günü başlayan püskürmeler sonucu oluşan kül sütunu, 500 metre ile 1.500 metre arasında değişen yüksekliklere ulaştı. Volkanoloji ve Jeolojik Afet Azaltma Merkezi (PVMBG), kül bulutunun şu anda 2. seviye alarm durumunda olduğunu, daha yüksek seviyelere çıkma olasılığının bulunduğunu bildirdi.
Havalimanı yetkilileri, iptal edilen uçuş sayısının 200'ü aştığını, binlerce yolcunun mağdur olduğunu açıkladı. Bazı uçuşlar alternatif havalimanlarına yönlendirildi ancak kül bulutunun geniş bir alana yayılması nedeniyle bu seçenek de sınırlı kaldı. Endonezya Ulaştırma Bakanlığı, hava koşullarının normale dönmesiyle birlikte kademeli olarak uçuşlara izin verileceğini, ancak öncelikle kül yoğunluğunun takip edileceğini belirtti.
Bölgesel ve küresel etkiler
Anak Krakatau, 2018 yılında yaşanan büyük patlamada tsunamilere neden olmuş ve yüzlerce kişinin hayatını kaybetmesine yol açmıştı. O dönemde de bölgedeki hava trafiği aksamıştı. Bu son olay, Endonezya'nın jeolojik olarak dünyanın en aktif volkanik kuşağı olan Pasifik Ateş Çemberi'nde yer alması nedeniyle sık sık yaşanan doğal afetlerin bir parçası. Ülke, 130'dan fazla aktif yanardağa ev sahipliği yapıyor.
Uzmanlar, kül bulutunun havacılık üzerindeki etkisinin yanı sıra, bölgedeki tarım ve balıkçılık faaliyetlerini de olumsuz etkilediğini vurguluyor. Balıkçılar, deniz yüzeyine inen kül nedeniyle avlanamadıklarını belirtirken, okullar da kül yağışı nedeniyle eğitime ara verdi. Endonezya Meteoroloji, Klimatoloji ve Jeofizik Ajansı (BMKG), kül bulutunun önümüzdeki günlerde de etkili olabileceğini, halkın maske takması ve dışarıda uzun süre kalmaması konusunda uyardı.
Küresel havacılık açısından, Güneydoğu Asya'daki bu tür kesintiler, bölgesel uçuş ağlarında zincirleme gecikmelere yol açabiliyor. Singapur, Malezya ve Avustralya gibi ülkelerden Endonezya'ya yapılan uçuşlarda da iptaller yaşandı. Havayolu şirketleri, yolculara ücretsiz değişiklik veya iade hakkı tanıdıklarını duyurdu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Endonezya'daki volkanik patlama, doğrudan Türkiye'yi etkilememekle birlikte, küresel havacılık ve ticaret ağları üzerinden dolaylı sonuçlar doğurabilir. Türk Hava Yolları'nın Jakarta ve bölgeye düzenlediği seferler, kül bulutu nedeniyle iptal veya gecikme yaşayabilir; bu da iş insanları ve turistler için aksamalara yol açar. Ayrıca, Endonezya ile artan ticaret hacmi ve savunma sanayi iş birlikleri göz önüne alındığında, böyle doğal afetler bölgesel istikrarı sarsarak dolaylı ekonomik riskler yaratabilir. Türkiye, benzer jeolojik risklere sahip bir ülke olarak, afet yönetimi ve havacılık güvenliği konusunda iş birliğini güçlendirebilir.
