Uluslararası Af Örgütü'nün üst düzey bir yetkilisi, işgal altındaki Batı Şeria'da Filistinli ailelere yönelik kuşatmanın "devlet destekli yerleşimci terörü" olduğunu açıkladı. Bu açıklama, bölgede artan yerleşimci şiddeti ve İsrail güvenlik güçlerinin bu saldırılara göz yumduğu yönündeki iddiaların ortasında geldi. Yetkili, uluslararası toplumun bu duruma seyirci kalmaması gerektiğini vurgulayarak, acil müdahale çağrısında bulundu.
Gelişmenin arka planı
Uluslararası Af Örgütü'nün İsrail ve İşgal Altındaki Topraklar Direktörü, yaptığı yazılı açıklamada Batı Şeria'nın çeşitli bölgelerinde Filistinli ailelerin evlerinin yakınında kurulan ve haftalardır süren kuşatmalara dikkat çekti. Bu kuşatmaların, yerleşimcilerin ve İsrail ordusunun ortak eylemleriyle uygulandığını belirten yetkili, "Bu, bir terör biçimidir ve doğrudan İsrail devletinin desteğiyle yürütülmektedir. Aileler, temel ihtiyaçlara erişimden mahrum bırakılıyor, çocuklar okula gidemiyor, hastalar tedavi olamıyor" ifadelerini kullandı.
Af Örgütü yetkilisi, bu durumun Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 2334 sayılı kararı başta olmak üzere uluslararası hukuku açıkça ihlal ettiğini ve İsrail'in yerleşimci şiddetini önleme yükümlülüğünü yerine getirmediğini kaydetti. Açıklamada, yerleşimcilerin silahlı saldırılar düzenlediği, zeytin ağaçlarını yaktığı ve Filistinlilere ait hayvanları hedef aldığı belirtilirken, bu eylemlerin cezasız kaldığına dikkat çekildi.
Son haftalarda Batı Şeria'da yerleşimci şiddetinde belirgin bir artış yaşanıyor. Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi'nin (OCHA) verilerine göre, yılın başından bu yana en az 100 Filistinli yerleşimci saldırılarında hayatını kaybetti, yüzlercesi de yaralandı. Ayrıca, İsrail güçlerinin yerleşimcilere destek olmak amacıyla Filistin köylerinin etrafına askeri kontrol noktaları kurduğu ve bazı bölgeleri askeri yasak bölge ilan ettiği bildiriliyor.
Bölgesel ve uluslararası boyut
Bu gelişmeler, İsrail-Filistin çatışmasının en kritik dönemlerinden birinde yaşanıyor. Gazze'de 7 Ekim'den bu yana süren savaş, Batı Şeria'daki gerilimi daha da tırmandırmış durumda. İsrail'in Gazze'deki saldırıları ve yerleşimci şiddeti, bölgede yeni bir intifada dalgası endişelerini artırıyor. Filistin Başkanlığı, Batı Şeria'daki durumu "sistematik bir soykırım girişimi" olarak nitelendirirken, İsrail hükümeti ise yerleşimcilerin meşru savunma hakkını kullandığını öne sürüyor.
Uluslararası toplumdan gelen tepkiler ise sınırlı kalıyor. ABD, İsrail'e yerleşimci şiddetini kınaması yönünde çağrılar yapsa da, bu çağrıların arkası herhangi bir yaptırım gelmiyor. Avrupa Birliği ise bazı yerleşimci gruplara yaptırım uygulama kararı aldı ancak bu kararın pratikteki etkisi sorgulanıyor. İnsan hakları örgütleri, uluslararası toplumun bu konudaki ikiyüzlülüğünü eleştiriyor ve Filistinlilere yönelik korunmanın acil olarak hayata geçirilmesini istiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İsrail-Filistin çatışmasında Filistinlilerin yanında yer alan ve İsrail'in yerleşimci politikalarını sert dille kınayan ülkelerden biri. Bu gelişme, Türkiye'nin bölgedeki diplomatik girişimlerini güçlendirmesi için bir fırsat sunuyor. Türkiye'nin, Batı Şeria'daki bu insan hakları ihlallerini uluslararası platformlarda gündeme getirmesi ve Filistinlilere yönelik somut destek mekanizmaları önermesi beklenebilir. Bölgesel istikrar açısından ise bu tür olaylar, tansiyonu daha da yükselterek geniş çaplı bir çatışmayı tetikleyebilir. Türkiye'nin, bölgede kalıcı barışın sağlanması için yürüttüğü çok yönlü diplomasi, bu tür krizlerde daha da önem kazanıyor.
