ABD'nin 250. kuruluş yıldönümüne yaklaşırken, Gallup'un yaptığı bir anket, Amerikalıların ülkenin kurucu babalarına dair karamsar bir tablo çizdiğini ortaya koydu. Ankete göre, Amerikalıların büyük çoğunluğu, George Washington, Thomas Jefferson ve Benjamin Franklin gibi kurucu babaların, bugünkü Amerika'nın gidişatından hayal kırıklığına uğrayacağını düşünüyor. 2001 yılında yapılan benzer bir anketle karşılaştırıldığında, kurucu babalara duyulan güvenin ve memnuniyetin önemli ölçüde azaldığı görülüyor. Bu durum, Amerikan toplumunun siyasi kutuplaşma, ekonomik eşitsizlik ve kurumlara olan güven kaybı gibi derin sorunlarla boğuştuğunun bir yansıması oldu.
Anket, katılımcılara 'Kurucu Babalar bugün yaşasaydı, Amerika'nın 250. yılındaki durumu hakkında ne düşünürdü?' sorusunu yöneltti. Yanıtların yalnızca %12'si kurucu babaların 'gurur duyacağını' belirtirken, %58'i 'hayal kırıklığına uğrayacağını' ifade etti. Bu sonuçlar, Amerikalıların ülkenin mevcut durumuna ilişkin memnuniyetsizliğinin bir göstergesi olarak yorumlanıyor. 2001 yılında ise Amerikalıların %47'si kurucu babaların gurur duyacağını, %47'si ise hayal kırıklığına uğrayacağını düşünüyordu. Bu denli keskin bir düşüş, 11 Eylül saldırıları, Irak ve Afganistan savaşları, 2008 mali krizi ve son yıllardaki siyasi kutuplaşmanın etkilerini gözler önüne seriyor.
Gelişmenin arka planı
Anket, Amerikalıların siyasi kurumlara olan güvenindeki erozyonun altını çiziyor. Özellikle Kongre ve başkanlık makamına duyulan güven, tarihin en düşük seviyelerinde seyrediyor. Bunun yanı sıra, ekonomik eşitsizlik ve sağlık hizmetlerine erişim gibi konular da Amerikalıların en büyük endişeleri arasında yer alıyor. Gallup anketi, aynı zamanda katılımcıların %56'sının ülkenin geleceği konusunda karamsar olduğunu ortaya koydu. Bu oran, 2001'de %34'tü.
Uzmanlar, bu karamsarlığın temelinde siyasi kutuplaşmanın yattığını belirtiyor. Demokrat ve Cumhuriyetçi seçmenler arasındaki uçurum, sadece siyasi değil, toplumsal ve kültürel alanlarda da derinleşmiş durumda. Bu durum, ülkenin ortak bir gelecek vizyonu oluşturmasını zorlaştırıyor.
Bölgesel veya küresel boyut
ABD'nin 250. yılındaki bu içe dönük sorgulaması, küresel ölçekte de yankı buluyor. Amerika Birleşik Devletleri, Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü olarak uluslararası sistemin şekillenmesinde kritik bir rol oynadı. Ancak son yıllarda Çin'in yükselişi ve Rusya'nın Ukrayna işgali gibi gelişmeler, ABD liderliğine olan güveni sorgulatıyor. Ankette ortaya çıkan iç karamsarlık, ABD'nin küresel liderlik rolünü sürdürme kapasitesine ilişkin soruları da beraberinde getiriyor. Amerikalıların kendi ülkelerinin gidişatından duyduğu memnuniyetsizlik, dış politikadan beklentileri de etkiliyor: Katılımcıların %67'si, ABD'nin dünyadaki etkisinin azaldığını düşünüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin iç siyasi ve toplumsal sorunları, Türkiye'nin de aralarında bulunduğu birçok ülke için önemli çıkarımlar barındırıyor. ABD, NATO müttefiki olarak Türkiye'nin güvenlik ve dış politikasında kilit bir aktör. Washington'un iç istikrarsızlığı ve küresel liderlikteki zafiyetleri, Ankara'nın bağımsız dış politika adımlarını (S-400 alımı, Suriye operasyonları) kısmen açıklıyor. Türkiye, ABD'nin dalgalı iç siyaseti nedeniyle stratejik öngörülebilirliğin azaldığı bir dönemde, bölgesel nüfuzunu artırma ve alternatif ittifaklar (BRICS, Şanghay İşbirliği Örgütü) arayışını sürdürüyor. Ancak ABD'nin tam anlamıyla bir içe kapanması, Türkiye için ekonomik (dolar bazlı ticaret) ve güvenlik alanlarında (terörle mücadele, enerji güvenliği) riskler de taşıyor.
