Orta Asya'nın ilk hava taksi deneme uçuşu Kazakistan'ın eski başkenti Almatı'da gerçekleştirildi. Yetkililer ve özel sektör ortakları, kent içi hava ulaşım ağı kurmak için çalışmalara başladı. Ticari deneme operasyonlarının 2029 yılı başında başlaması planlanıyor. Bu süreç, tip onayı ve düzenleyici kurumların iznine tabi.
Gelişmenin Arka Planı: Uçan Araçların Yükselişi
Almatı semalarında test edilen hava taksi, şehir içi ulaşımda devrim yaratma potansiyeli taşıyor. Proje, Kazak hükümeti ile Çin merkezli EHang ve Alman Volocopter gibi şirketlerin iş birliğiyle yürütülüyor. İlk test, elektrikli dikey iniş-kalkış (eVTOL) aracının 30 kilometrelik bir rotada başarıyla uçtuğunu gösterdi. Araç, iki yolcu kapasiteli ve saatte 130 kilometre hıza ulaşabiliyor.
Yetkililer, hava taksi ağının Almatı ve çevresindeki trafik sıkışıklığını azaltmasını, karbon emisyonlarını düşürmesini ve ulaşım sürelerini kısaltmasını bekliyor. Proje kapsamında şehrin çeşitli noktalarına dikey iniş pistleri (vertiport) inşa edilmesi planlanıyor. İlk etapta 10 istasyon öngörülüyor. Ticari lansman için 2029 yılı hedeflenirken, test uçuşları ve sertifikasyon sürecinin 2-3 yıl sürmesi bekleniyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Orta Asya'da İlk, Dünyada Yaygınlaşıyor
Kazakistan'ın bu adımı, Orta Asya'da hava taksi teknolojisini deneyen ilk ülke olması açısından önemli. Dünyada Dubai, Singapur ve Los Angeles gibi şehirler benzer projeler yürütüyor. Kazakistan'ın coğrafi büyüklüğü ve düşük nüfus yoğunluğu, hava taksileri için avantajlı bir test ortamı sunuyor. Ayrıca ülke, petrol gelirlerini teknolojiye yatırarak ekonomik çeşitlenme hedefliyor.
Proje, Çin ve Almanya gibi ülkelerin teknoloji ihracatı için de yeni bir pazar oluşturuyor. EHang ve Volocopter, Kazakistan'daki denemelerle Asya ve Avrupa arasında bir köprü kurmayı amaçlıyor. Başarılı olması halinde, Özbekistan ve Kırgızistan gibi komşu ülkeler de benzer sistemleri benimseyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kazakistan'daki hava taksi projesi, Türkiye'nin kent içi ulaşım ve savunma sanayii alanındaki gelişmeleriyle doğrudan örtüşmektedir. Türkiye, TOGG ve Baykar gibi firmalarla elektrikli araç ve drone teknolojisinde öncü konumdadır. Benzer bir hava taksi projesi İstanbul için düşünülebilir; zira şehir trafik sıkışıklığı açısından dünyanın en yoğun metropollerinden biridir. Ayrıca Türkiye, Orta Asya Türk cumhuriyetleriyle kültürel ve ekonomik bağlarını güçlendirmek için bu tür teknolojik iş birliklerine yönelebilir. Kazakistan'ın elde edeceği deneyim, Türkiye'nin kendi hava taksi girişimleri için değerli bir referans oluşturabilir.
