Almanya'nın, müttefikleri olan ABD ve İsrail'in uluslararası hukuk ihlallerine karşı sessiz kalması ve bu ihlalleri kınamaktan kaçınması, ülkenin uluslararası alandaki güvenilirliğini ciddi şekilde zedeliyor. Pazartesi günü yayımlanan kapsamlı bir rapora göre, bu tutum aynı zamanda kurallara dayalı küresel düzenin hızla aşınmasına da katkıda bulunuyor. Anadolu Ajansı'nın aktardığı 2026 Barış Raporu, Berlin'in özellikle Gazze'deki savaş ve diğer bölgesel çatışmalarda uluslararası hukukun tarafsız bir şekilde uygulanması konusundaki çifte standardını gözler önüne seriyor.
Raporun bulguları ve Almanya'nın çelişkili tutumu
Alman Barış Araştırmaları Vakfı tarafından hazırlanan rapor, Almanya'nın dış politikasında belirgin bir çelişki olduğunu ortaya koyuyor. Bir yandan Berlin, uluslararası hukuka ve çok taraflılığa bağlılığını vurgularken, diğer yandan en önemli müttefikleri ABD ve İsrail'in uluslararası hukuku ihlal eden eylemlerine karşı eleştirel bir tavır almaktan kaçınıyor. Rapor, bu durumun Almanya'nın özellikle gelişmekte olan ülkeler nezdindeki itibarını zedelediğini ve ülkenin 'normatif bir güç' olarak konumunu sorgulanır hale getirdiğini belirtiyor. 2026 Barış Raporu'nun yazarları, Almanya'nın İsrail'in Filistin topraklarındaki yerleşim politikaları ve ABD'nin bazı askeri müdahaleleri karşısındaki sessizliğinin, uluslararası toplumda bir 'güçlüler hukuku' algısı yarattığını vurguluyor.
Raporda, Almanya'nın özellikle İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırıları ve işgal altındaki Batı Şeria'daki yasa dışı yerleşim faaliyetleri konusunda ABD'nin tutumuna paralel bir çizgi izlediği ifade ediliyor. Berlin yönetiminin, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM) İsrail liderleri hakkında verdiği tutuklama kararlarını görmezden gelmesi veya bu kararları eleştirmesi de raporun odak noktalarından biri. Bu durum, Almanya'nın hukukun üstünlüğüne verdiği sözlü desteğin aksine, kendi çıkarları söz konusu olduğunda bu ilkeleri esnetebildiği izlenimi yaratıyor. Rapor, bu tutumun uzun vadede Almanya'nın uluslararası kurumlardaki etkisini ve inandırıcılığını zayıflatacağı uyarısında bulunuyor.
Avrupa ve küresel boyutta yansımalar
Rapor, Almanya'nın bu ikircikli tutumunun sadece kendi itibarını etkilemekle kalmadığını, aynı zamanda Avrupa Birliği'nin ortak dış politikasını da baltaladığını belirtiyor. Almanya'nın AB içindeki ağırlığı düşünüldüğünde, Berlin'in uluslararası hukukun seçici uygulanmasına göz yumması, Birliğin bu alandaki söylemlerini de etkisiz hale getirebiliyor. Örneğin, AB'nin İsrail-Filistin çatışmasına yönelik iki devletli çözüm hedefi, Almanya'nın net bir duruş sergilememesi nedeniyle zayıflıyor. Rapora göre, bu durum AB'nin küresel bir aktör olarak güvenilirliğine de gölge düşürüyor.
Öte yandan, rapor Almanya'nın bu tutumunun, Rusya ve Çin gibi diğer büyük güçlerin uluslararası hukuku ihlal eden eylemlerine karşı meşru bir zemin hazırlaması riskine de dikkat çekiyor. Almanya'nın müttefiklerine tolerans gösterirken diğerlerini kınaması, uluslararası sistemdeki çifte standart algısını güçlendiriyor. Bu da, özellikle Ukrayna savaşı bağlamında Rusya'ya karşı oluşturulmaya çalışılan uluslararası dayanışmayı zedeleyebilir. Rapor, Berlin'in bu çelişkiden kurtulması ve uluslararası hukuku her koşulda savunması gerektiğini, aksi takdirde İkinci Dünya Savaşı sonrası inşa edilen liberal dünya düzeninin daha da derin bir krize gireceğini öne sürüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin uzun süredir dile getirdiği 'uluslararası hukukun seçici uygulanması' eleştirisini doğrulamaktadır. Türkiye, özellikle Filistin meselesinde Almanya ve AB'nin çifte standardını sıkça gündeme getirmekte ve bu durumun bölgesel istikrarı olumsuz etkilediğini vurgulamaktadır. Almanya'nın itibar kaybı, Ankara'nın uluslararası platformlarda daha bağımsız bir duruş sergilemesini ve alternatif ittifak arayışlarını meşrulaştırabilir. Ayrıca, bu tablo Türkiye'nin Doğu Akdeniz ve Kıbrıs gibi konularda da uluslararası hukuka dayalı argümanlarını güçlendirebilir. Ancak Almanya'nın mevcut tutumunda bir değişiklik olması, Türkiye-AB ilişkilerinde de olumlu yansımalar yaratabilir.
