Almanya, Irak'ın kuzeyindeki Erbil kenti yakınlarında bulunan askeri sahra kampını eylül ayı sonuna kadar kapatma ve bölgedeki askerlerinin büyük kısmını geri çekme kararı aldı. Alman haber dergisi Der Spiegel'in cuma günü yayımladığı habere göre, Savunma Bakanlığı, kampın kapatılmasına ilişkin kararı parlamentoya bildirdi. Bu karar, bölgedeki artan gerginlikler ve Irak merkezi hükümetinin yabancı askeri varlığına yönelik baskıları ışığında alındı. Almanya'nın Erbil'deki varlığı, özellikle Irak Şam İslam Devleti (IŞİD) ile mücadele kapsamında uluslararası koalisyonun bir parçası olarak 2014 yılında başlamıştı. Alman birlikleri, Kürt Bölgesel Yönetimi'ne (IKBY) lojistik ve eğitim desteği sağlıyordu.
Gelişmenin arka planı
Almanya'nın Erbil'deki askeri varlığı, IŞİD'in 2014'te Irak topraklarının büyük bir bölümünü ele geçirmesinin ardından başlatılan uluslararası koalisyon çabalarının bir parçasıydı. Bundeswehr (Alman ordusu), Erbil Uluslararası Havalimanı yakınında konuşlanmış yaklaşık 100 askerle, IKBY bölgesinde görev yapıyordu. Bu birliklerin ana görevi, Kürt peşmerge güçlerine eğitim vermek ve lojistik destek sağlamaktı. Ancak IŞİD'in bölgedeki etkisinin büyük ölçüde kırılmasıyla birlikte, Almanya'nın buradaki misyonunun amacı sorgulanmaya başlandı.
Bunun yanı sıra, İran ve Irak merkezi hükümeti, yabancı askeri güçlerin Irak topraklarındaki varlığına karşı uzun süredir baskı yapıyor. Özellikle 2020 yılında ABD'nin Bağdat'ta İranlı General Kasım Süleymani'yi öldürmesinin ardından, Irak parlamentosu yabancı askerlerin ülkeden çıkarılması yönünde bir karar almıştı. Alman hükümeti de bu baskıyı dikkate alarak, askeri varlığını azaltma yönünde adımlar atıyor. Kapatma kararı, aynı zamanda Almanya'nın Bundeswehr'in bütçe kısıtlamaları ve operasyonel önceliklerini yeniden değerlendirmesiyle de ilgili.
Bölgesel veya küresel boyut
Almanya'nın Erbil'deki üssünü kapatması, sadece Irak'taki askeri varlığını değil, aynı zamanda Ortadoğu'daki genel güç dengelerini de etkileyebilir. Kuzey Irak'ta IKBY'nin yanı sıra Türkiye, İran ve ABD gibi aktörlerin de askeri varlığı bulunuyor. Almanya'nın buradan çekilmesi, özellikle IKBY ile ilişkilerinde bir boşluk yaratabilir. Diğer yandan, Almanya'nın NATO müttefiki olarak bölgeden çekilmesi, uluslararası koalisyonun IŞİD'le mücadeledeki kararlılığına gölge düşürebilir. Bununla birlikte, Almanya'nın Irak'taki varlığını sürdürdüğü Bağdat ve güneydeki diğer bölgelerdeki üslerle ilgili henüz bir değişiklik sinyali bulunmuyor.
Bölgesel olarak, bu karar İran destekli grupların yabancı güçlerin çekilmesi yönündeki lobiciliğinde bir kazanım olarak görülebilir. Öte yandan, ABD'nin Irak'taki askeri varlığının geleceği de belirsizliğini korurken, Almanya'nın çekilmesi diğer koalisyon üyeleri üzerinde de baskı oluşturabilir. Avrupa ülkeleri arasında özellikle Fransa, Irak'ta askeri varlığını sürdürme konusunda daha istekli görünüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Kuzey Irak'ta PKK'ya karşı operasyonlar düzenliyor ve IKBY ile yakın ilişkilere sahip. Almanya'nın Erbil'deki üssünü kapatması, Türkiye'nin bölgedeki askeri ve diplomatik faaliyetlerini doğrudan etkilemese de, IKBY'nin uluslararası desteğinin azalması Ankara'yı dolaylı olarak ilgilendiriyor. Türkiye, IKBY ile enerji ve güvenlik alanlarında iş birliği yaparken, Almanya'nın çekilmesinin ardından oluşabilecek güç boşluğu, bölgede İran etkisini artırabilir. Bu da Türkiye'nin Irak politikasında yeni dengeleri göz önünde bulundurmasını gerektirebilir. Ayrıca, Almanya'nın PKK'yı terör örgütü listesinde tutmasına rağmen, IKBY'ye verdiği askeri destek zaman zaman Türkiye tarafından endişeyle izleniyordu. Bu gelişme, Ankara'nın bölgedeki angajmanında daha bağımsız hareket etmesini sağlayabilir.
