Almanya'nın Erfurt kentinde Cumartesi günü binlerce kişi, aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisinin yıllık kongresini protesto etmek için sokaklara döküldü. Göstericiler, parti delegelerinin toplanacağı alana giden yolları bloke ederek, partinin doğu Almanya'daki eyalet seçimlerinde tarihi bir zafer kazanma ihtimaline karşı tepkilerini gösterdi. AfD, Thüringen, Saksonya ve Brandenburg'da Eylül ayında yapılacak seçimlerde oyların %30'una ulaşarak eyalet yönetiminde ilk kez söz sahibi olmayı hedefliyor.
Protestoların Arka Planı ve AfD'nin Yükselişi
AfD, 2013'te kurulmasından bu yana özellikle göçmen karşıtı söylemleri ve Avrupa Birliği'ne yönelik eleştirileriyle tanınıyor. Parti, 2015'teki mülteci krizinden bu yana oy oranını istikrarlı bir şekilde artırdı ve 2021 federal seçimlerinde %10.3 oy alarak üçüncü büyük parti oldu. Ancak son dönemde yapılan anketler, AfD'nin doğu eyaletlerinde %30'un üzerinde oy alabileceğini gösteriyor. Bu durum, Almanya'nın Nazi geçmişi ve aşırı sağın yeniden güç kazanması endişelerini körüklüyor.
Erfurt'taki gösterilere katılanlar, AfD'nin Almanya'nın demokratik değerlerine tehdit oluşturduğunu savunuyor. Protestocular arasında sendikalar, kilise grupları ve sivil toplum örgütleri yer alıyor. Polis, gösterilerin barışçıl geçtiğini ve herhangi bir olay yaşanmadığını bildirdi. AfD kongresi ise partinin göç politikaları, ekonomi ve AB ile ilişkiler gibi konularda stratejilerini belirlemeyi hedefliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
AfD'nin yükselişi, yalnızca Almanya için değil, tüm Avrupa için önemli bir sınav. Partinin başarısı, diğer Avrupa ülkelerindeki aşırı sağ partilere de ilham kaynağı olabilir. Özellikle Fransa'daki Ulusal Birlik ve İtalya'daki Lig Partisi gibi oluşumlar, AfD'nin doğu Almanya'daki performansını yakından takip ediyor. Ayrıca, AfD'nin Rusya'ya yönelik ılımlı tutumu ve AB yaptırımlarına karşı çıkışı, Avrupa'nın Ukrayna politikasında çatlaklara yol açabilir. Almanya'nın doğusunda bir AfD hükümeti, Berlin'in Brüksel ve Washington ile ilişkilerini de zorlayabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
AfD'nin yükselişi, Türkiye için de yakından izlenmesi gereken bir gelişme. Parti, göçmen karşıtı söylemleriyle biliniyor ve Türkiye kökenli Alman vatandaşlarına yönelik zaman zaman hedef gösteren açıklamalar yapıyor. Almanya'da yaşayan yaklaşık 3 milyon Türk kökenli nüfus, AfD'nin iktidara gelmesi durumunda artan ayrımcılık ve sosyal gerilimlerle karşı karşıya kalabilir. Ayrıca, AfD'nin AB karşıtı tutumu, Türkiye-AB ilişkilerinde de dolaylı etkiler yaratabilir. Türkiye'nin, Almanya'daki bu siyasi dalgalanmayı dikkatle takip etmesi ve Türk toplumunun haklarını korumaya yönelik diplomatik adımlar atması önem taşıyor.
