Almanya'nın doğusundaki Thüringen eyaletinde yapılan seçimlerde, aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisinin tarihi bir zafer kazanması bekleniyor. Çıkış anketlerine göre AfD, ilk kez bir eyalet parlamentosunda en güçlü parti konumuna geliyor. Bu sonuç, Almanya'nın siyasi dengelerini sarsacak ve ülke genelinde yankı uyandıracak bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Seçim, aynı zamanda Saksonya eyaletinde de yapıldı ve AfD orada da önemli bir oy artışı elde etti.
Seçim sonuçları ve AfD'nin yükselişi
Thüringen'de sandık çıkış anketlerine göre AfD oyların yaklaşık %33'ünü alarak birinci parti oldu. Bu, partinin eyalet düzeyinde elde ettiği ilk birincilik olarak kayıtlara geçti. Saksonya'da ise AfD %30 civarında oy alarak ikinci sırada yer aldı; Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) ise %32 ile liderliğini korudu. Her iki eyalette de aşırı sağın oy oranı, ana akım partileri geride bıraktı.
AfD'nin bu başarısında, göç karşıtı söylemleri, ekonomik hoşnutsuzluk ve federal hükümete duyulan tepki etkili oldu. Özellikle doğu eyaletlerinde, 1990'daki birleşmeden bu yana süregelen ekonomik ve sosyal sorunlar, aşırı sağın oylarını artırmasında önemli bir faktör olarak öne çıkıyor. Parti, özellikle genç erkek seçmenler arasında destek buluyor.
Almanya'nın iç istihbarat servisi BfV, AfD'yi "aşırı sağcı" olarak tanımlamış durumda. Thüringen eyaletindeki AfD teşkilatı ise "doğrulanmış aşırı sağcı" olarak sınıflandırılmıştı. Bu nedenle seçim sonuçları, Almanya'da demokrasi ve aşırı sağın yükselişi tartışmalarını yeniden alevlendirecek.
Diğer partilerin performansı ve koalisyon olasılıkları
Thüringen'de CDU %24, Sol Parti (Die Linke) %13, Sosyal Demokratlar (SPD) %7, Yeşiller %6 ve liberal FDP %5 civarında oy aldı. Saksonya'da ise CDU %32, AfD %30, SPD %9, Yeşiller %6, Sol Parti %4 ve FDP %5 oy oranlarına ulaştı. Ayrıca yeni kurulan sol popülist ittifak Sahra Wagenknecht (BSW) her iki eyalette de %10'un üzerinde oy alarak dikkat çekti.
AfD'nin birinci olduğu Thüringen'de hükümet kurmak zor olacak. Diğer partiler AfD ile koalisyon yapmayı reddediyor. Bu durumda CDU, Sol Parti ve BSW arasında bir azınlık hükümeti veya istikrarsız bir koalisyon gündeme gelebilir. Saksonya'da ise CDU'nun AfD'siz bir koalisyon kurması için BSW veya Yeşiller ile anlaşması gerekebilir. Ancak BSW'nin dış politika ve göç konularındaki tutumu belirsizliğini koruyor.
Almanya ve Avrupa için anlamı
AfD'nin eyalet seçimlerindeki bu başarısı, Almanya'da federal düzeyde de siyasi deprem yaratabilir. Parti, anketlerde ülke genelinde ikinci sırada yer alıyor ve 2025 federal seçimlerinde önemli bir güç olmayı hedefliyor. Almanya Başbakanı Olaf Scholz'un koalisyon hükümeti zaten düşük onay oranlarıyla mücadele ediyor. Bu sonuçlar, hükümetin göç ve ekonomi politikalarını sorgulatacak.
Avrupa genelinde aşırı sağ partiler yükselişte. Fransa'da Ulusal Birlik (RN), İtalya'da İtalya'nın Kardeşleri (FdI) ve Hollanda'da Özgürlük Partisi (PVV) gibi partiler son seçimlerde önemli kazanımlar elde etti. Almanya'daki bu gelişme, Avrupa Birliği'nin iç dinamiklerini ve göç politikalarını etkileyebilir. Özellikle Ukrayna'ya destek ve Rusya yaptırımları konusunda AfD'nin pozisyonu, Batı ittifakında çatlak yaratabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Almanya'da aşırı sağcı AfD'nin eyalet seçimlerindeki tarihi başarısı, Türkiye'yi doğrudan ilgilendiren sonuçlar doğurabilir. AfD, göçmen karşıtı söylemleriyle biliniyor ve özellikle Türk kökenli seçmenler üzerinde olumsuz etkiler yaratabilir. Partinin yükselişi, Almanya'daki Türk toplumunun sosyal ve siyasi haklarına yönelik tehditleri artırabilir. Ayrıca, AfD'nin AB karşıtı ve Rusya yanlısı tutumu, Türkiye'nin AB ile ilişkilerini dolaylı olarak etkileyebilir. Almanya, Türkiye'nin en büyük ticaret ortağı ve Avrupa'daki en önemli müttefiklerinden biri olduğu için, bu siyasi değişim ekonomik ve diplomatik dengeleri sarsabilir. Türkiye, Almanya'daki siyasi gelişmeleri yakından izlemeli ve Türk toplumunun haklarını korumak için diplomatik girişimlerde bulunmalıdır.
