İngiltere'de son yıllarda başbakanların görev süreleri giderek kısalıyor. 2016'dan bu yana beş farklı başbakan görev yaptı; David Cameron, Theresa May, Boris Johnson, Liz Truss ve Rishi Sunak. Bu siyasi kırılganlığın temel nedenlerinden biri, akıllı telefonların siyasi iletişimi ve medya döngüsünü kökten değiştirmesi olarak görülüyor. Akıllı telefonlar sayesinde siyasetçiler sürekli izleniyor, her an kaydedilen bir söz veya görüntü büyük krizlere yol açabiliyor. Anket şirketi YouGov'un verilerine göre, İngiliz seçmenlerin yüzde 45'i siyasetçilerin akıllı telefon kullanımının siyasi istikrarı olumsuz etkilediğini düşünüyor.
Gelişmenin arka planı: Westminster'da cep telefonu kaosu
Westminster'da akıllı telefonların yükselişi, siyasi partilerin iç işleyişini de dönüştürdü. Parti içi muhalifler, WhatsApp grupları üzerinden hızla organize olurken, liderler hakkındaki sızıntılar sosyal medyada anında yayılıyor. 2022 yılında Liz Truss'ın 44 günlük başbakanlık dönemi, bu dinamiğin en çarpıcı örneğiydi. Truss'ın mali planlarına ilişkin eleştiriler, Twitter ve Telegram gruplarında hızla yayılırken, parlamento içindeki güven oylaması süreci de WhatsApp üzerinden yürütüldü.
Uzmanlar, akıllı telefonların siyasi karar alma süreçlerini kısalttığını ancak aynı zamanda kırılganlaştırdığını belirtiyor. Oxford Üniversitesi'nden siyaset bilimci Profesör John Curtice, "Eskiden bir başbakanın istifası haftalar süren bir süreçti; şimdi bir tweet her şeyi değiştirebiliyor" diyor. Bu durum, özellikle Brexit sonrası dönemde İngiltere'nin siyasi istikrarsızlığını derinleştirdi.
Bölgesel veya küresel boyut: Mobil demokrasinin kırılganlığı
İngiltere'deki bu eğilim, küresel çapta benzer bir olgunun parçası. ABD, Fransa ve Almanya gibi ülkelerde de siyasetçilerin akıllı telefon kullanımı, medya skandallarına ve hızlı hükümet değişikliklerine yol açıyor. Ancak İngiltere, başbakanlık sisteminin zayıflığı ve yazılı olmayan anayasa geleneği nedeniyle bu etkiye daha açık. Karşılaştırmalı siyaset uzmanları, Westminster modelinin anlık habercilik ve sosyal medya çağında artık eskisi kadar istikrarlı işlemediğini vurguluyor. Ayrıca, İngiltere'nin güçlü kamu yayıncısı BBC bile, dijital platformlar karşısında geleneksel haber döngüsünü korumakta zorlanıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de akıllı telefonların siyaset üzerindeki etkisi giderek artıyor. Sosyal medya platformları, siyasi partilerin iç muhalefetinde ve kamuoyu oluşturmada önemli rol oynuyor. Ancak Türkiye'nin cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi, İngiltere'deki gibi sık hükümet değişikliklerine izin vermiyor. Yine de, WhatsApp grupları üzerinden yürütülen parti içi muhalefet ve tweet fırtınalarının siyasi istikrara etkisi, benzer riskleri barındırıyor. Özellikle yerel seçimler öncesinde, dijital iletişim araçlarının siyasi partiler üzerindeki dönüştürücü etkisi, Türk siyasetinde de yakından izlenmeli.
