Rusya'nın Ukrayna'ya karşı savaşında paralı asker olarak kullanılan Afrikalı savaşçılar, Ukrayna güçlerine esir düştükten sonra ilginç bir taleple gündeme geldi: Ne Rusya'ya ne de kendi ülkelerine dönmek istiyorlar; Rusya'ya yerleşmeyi hedefliyorlar. Ukrayna'nın doğusunda ele geçirilen bu askerlerin ifadeleri, Moskova'nın Afrika'daki etki alanını genişletme çabalarının ve paralı asker şirketlerinin insan ticareti boyutunu ortaya koyuyor. Esir düşen onlarca Afrikalı, zorla cepheye sürüldüklerini, Rusya'da kendilerine vadedilen hayatın bir aldatmaca olduğunu anlatıyor.
Afrika'dan Ukrayna cephesine: Bir aldatmacanın anatomisi
Ukrayna ordusu, son operasyonlarda Rusya saflarında savaşan en az 25 Afrikalı askeri esir aldı. Esirler arasında Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Uganda, Zambiya ve Zimbabve vatandaşları bulunuyor. İfadelerine göre, Rusya'nın paralı asker şirketleri (Wagner benzeri yapılar) onlara iyi maaşlı güvenlik işleri vaat ederek Afrika ülkelerinden toplamış. Ancak Rusya'ya vardıklarında, eğitim bahanesiyle Ukrayna sınırına yakın bölgelere gönderilmişler ve cephede savaşmaya zorlanmışlar.
Ukrayna askeri istihbarat yetkilileri, bu paralı askerlerin genellikle Rusya'nın Afrika'daki üslerinden (Orta Afrika Cumhuriyeti, Mali, Sudan) getirildiğini belirtiyor. Esir alınan bir Ugandalı, "Bize haftalık 3 bin dolar maaş ve Rus vatandaşlığı sözü verdiler. Ama cepheye sürüldüğümüzde anladık ki yem olarak kullanılıyoruz" dedi.
Rusya-Ukrayna savaşında Afrika kartı
Afrikalı paralı askerlerin savaşa dahil olması, Rusya'nın Doğu Ukrayna'da insan gücü açığını kapatma çabası olarak yorumlanıyor. Savaşın başından bu yana Batı'nın Rusya'ya uyguladığı yaptırımlar, Moskova'nın Afrika ülkeleriyle askeri iş birliğini artırmasına yol açtı. Ancak bu iş birliği, çoğu zaman karanlık paralı asker ağları üzerinden yürütülüyor. Ukrayna ise bu esirleri kullanarak Rusya'nın Afrika'daki propagandasını çürütmeye çalışıyor. Kiev, esir Afrikalılar aracılığıyla "Rusya'nın Afrika'yı sadece savaşta kullanıp atılabilir bir araç olarak gördüğü" mesajını vermek istiyor.
Öte yandan, Afrikalı esirlerin Rusya'ya dönmek istemeleri de dikkat çekiyor. Esirler, ülkelerindeki yoksulluk ve istikrarsızlıktan kaçtıklarını, Rusya'da kendilerine daha iyi bir hayat kurma hayali taşıdıklarını söylüyor. Bu durum, Afrika'dan Avrupa'ya göçün yanı sıra, savaş bölgelerine de yöneldiğini gösteriyor. Uzmanlar, bu tür insan ticareti vakalarının artarak devam edeceğini öngörüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Rusya'nın Afrika’da paralı asker toplama yöntemleri, Türkiye’nin Libya ve Sahra Altı Afrika'daki dengelerini doğrudan etkiliyor. Türkiye, Afrika'da askeri üsler ve iş birlikleri kurarken, Rusya'nın bu tür karanlık ağları istikrarsızlığı artırabilir. Ayrıca Türkiye üzerinden geçen göç rotaları ve insan kaçakçılığı ağları, bu Afrikalıların Ukrayna cephesine ulaşmasında kullanılmış olabileceği endişesini doğuruyor. Ankara, bu gelişmeyi NATO ve AB ile koordineli olarak takip etmeli, Afrika'da rekabetin savaş alanına taşmasını önlemek için diplomatik girişimlerini artırmalıdır.
