Afrika'nın çöl bölgelerinde sıcaklıkların artması, yüzyıllardır kıtanın en dayanıklı yük hayvanları olarak bilinen develeri bile tehdit eder hale geldi. BBC'ye konuşan deve yetiştiricileri ve uzmanlar, aşırı sıcak hava dalgalarının bu hayvanların sağlığını ciddi şekilde etkilediğini ve ölüm oranlarının arttığını belirtiyor. Özellikle Somali, Etiyopya ve Kenya'nın kurak bölgelerinde sıcaklıkların 50 santigrat dereceye ulaşması, develerin su ihtiyacını katlayarak artırırken, otlak alanlarının kuruması beslenme sorunlarına yol açıyor.
Develerin Susuzluğa Dayanıklılığı Zorlanıyor
Develer, vücut yapıları sayesinde uzun süre susuz kalabilen nadir hayvanlardan biridir. Kamburlarında depoladıkları yağ sayesinde enerji ihtiyaçlarını karşılayabilir ve günlerce su içmeden hayatta kalabilirler. Ancak uzmanlar, iklim değişikliğine bağlı olarak artan sıcaklıklar ve azalan yağışların bu adaptasyonu zorladığını söylüyor. Somali'de deve yetiştiricisi olan Ahmed Hassan, "Geçmişte develerim iki hafta susuz kalabilirdi. Şimdi üç günde bir su vermezsem ölüyorlar. Çok sayıda hayvanımı kaybettim" diyor.
Benzer bir durum Kenya'nın kuzeyindeki Turkana bölgesinde de yaşanıyor. Bölgede son beş yıldır kuraklık şiddetini artırmış durumda. Deve yetiştiricisi Mary Lokwawi, "Otlaklar tamamen yok oldu. Develerim için kilometrelerce uzaktan yem getirmek zorunda kalıyorum. Bu çok pahalı ve herkes bunu yapamıyor" şeklinde konuşuyor.
İklim Değişikliğinin Bölgesel ve Küresel Boyutu
Afrika Boynuzu, iklim değişikliğinden en fazla etkilenen bölgelerden biri olarak öne çıkıyor. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'ne göre, bölgede son 10 yılda ortalama sıcaklıklar 1,5 santigrat derece arttı. Bu artış, özellikle tarım ve hayvancılıkla geçinen topluluklar için ciddi bir tehdit oluşturuyor. Develer, bölge halkı için sadece bir ulaşım aracı değil, aynı zamanda süt, et ve deri gibi temel ihtiyaçları karşılayan önemli bir ekonomi kaynağı.
Küresel ölçekte bakıldığında, Afrika'daki bu durum iklim değişikliğinin eşitsiz etkilerini gözler önüne seriyor. Sanayileşmiş ülkelerin neden olduğu karbon emisyonları, gelişmekte olan ülkelerdeki kırılgan ekosistemleri daha hızlı yok ediyor. Uzmanlar, bu gidişatın devam etmesi halinde, önümüzdeki yıllarda binlerce deve yetiştiricisinin geçim kaynağını tamamen kaybedebileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Afrika'daki deve yetiştiriciliğinin karşı karşıya olduğu bu kriz, Türkiye için doğrudan bir etki yaratmasa da, küresel iklim değişikliğinin artan etkilerini hatırlatıyor. Türkiye, benzer kuraklık riskleriyle karşı karşıya olan bir Akdeniz ülkesi olarak, bu tür gelişmelerden ders çıkarabilir. Ayrıca, Türkiye'nin Afrika ile artan ticari ilişkileri ve bölgeye yönelik kalkınma yardımları kapsamında, iklim değişikliğine uyum projelerine destek vermesi mümkün. Özellikle hayvancılık ve su yönetimi alanında Türkiye'nin deneyimini Afrika ülkeleriyle paylaşması, hem bölgesel istikrarı güçlendirebilir hem de Türk dış politikasının yumuşak güç unsurlarına katkı sağlayabilir.
