Afganistan yönetimi, Pakistan ordusunun iki sınır vilayetinde düzenlediği hava saldırılarında en az 13 kişinin öldüğünü, ölenler arasında 11 çocuk olduğunu duyurdu. Taliban yönetimindeki Afganistan hükümeti, saldırıların Paktika ve Host vilayetlerine yönelik olduğunu ve sivil kayıplar verildiğini bildirdi. Pakistan'ın hedef aldığı yerlerin terörist gruplara ait olduğu iddiası ise Afganistan tarafından reddedildi. Pakistan cephesinden henüz resmi bir açıklama gelmezken, bölgede tansiyon yükselmiş durumda.
Saldırının ayrıntıları ve tarafların tutumu
Afganistan hükümet sözcüsü Zabihullah Mücahid yaptığı yazılı açıklamada, Pakistan savaş uçaklarının Paktika vilayetinin Bermel ilçesi ile Host vilayetinin Spera ilçesine saldırı düzenlediğini belirtti. Mücahid, “Pakistan uçakları sivil yerleşim yerlerini bombaladı ve çoğu çocuk 13 masum Afgan vatandaşı hayatını kaybetti.” dedi. Sözcü, saldırıda ölenlerin sayısının daha da artabileceğini ifade ederken, bu tür eylemlerin iki ülke arasındaki gerginliği artırmaktan başka işe yaramayacağını vurguladı. Afganistan Dışişleri Bakanlığı da Pakistan’ın büyükelçisini bakanlığa çağırarak resmi protesto notu verdi.
Pakistan tarafından olaya ilişkin henüz bir açıklama gelmedi. Ancak Pakistanlı yetkililerin daha önce Afganistan topraklarından kendi ülkelerine yönelik saldırılar düzenleyen silahlı grupların varlığına dikkat çektiği biliniyor. Özellikle Tehrik-i Taliban Pakistan (TTP) adlı örgütün Afganistan sınır bölgelerinde barındığı iddiası, iki ülke arasında sık sık gerilime neden oluyor. Pakistan'ın, TTP'nin sığınaklarını hedef aldığı belirtilse de Afganistan yönetimi, topraklarının hiçbir gruba karşı kullanılmasına izin vermeyeceğini açıklamıştı.
Bölgesel ve küresel bağlam
Afganistan-Pakistan sınırı, tarihsel olarak gerginliklerin yaşandığı bir hat. 2.400 kilometreyi aşan “Duran Hattı” olarak bilinen sınır, iki ülke arasında çatışmalara sahne oluyor. Taliban'ın 2021'de yeniden iktidara gelmesiyle birlikte, Pakistan sınır güvenliği konusunda daha da hassas hale geldi. İslamabad yönetimi, Afganistan topraklarından sızan militanların Pakistan güvenlik güçlerine ve sivil hedeflere saldırılar düzenlediğini öne sürüyor. Geçtiğimiz aylarda Pakistan'ın kuzeybatısında TTP ile bağlantılı saldırılarda çok sayıda güvenlik görevlisi hayatını kaybetmişti.
Öte yandan, uluslararası toplum genellikle bu tür sınır ötesi operasyonları egemenlik ihlali olarak değerlendiriyor. Birleşmiş Milletler ve bazı bölgesel aktörler, tarafları diyalog yoluyla sorunları çözmeye çağırıyor. Ancak Taliban yönetiminin tanınmaması ve Pakistan-Afganistan arasındaki güven eksikliği, barışçıl çözümü zorlaştırıyor. Bu son olayın ardından bölgede insani durumun daha da kötüleşmesinden endişe ediliyor; çünkü sivil kayıplar, özellikle çocuk ölümleri, mevcut krizi derinleştiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Afganistan'da barış ve istikrarı destekleyen bir aktör olarak, bu tür sınır ötesi çatışmaların bölgesel güvenliği tehdit etmesinden kaygı duymaktadır. Pakistan ile köklü askeri ve diplomatik ilişkilere sahip olan Türkiye, aynı zamanda Afganistan'da da insani yardım faaliyetlerini sürdürmektedir. Bu gelişme, Türkiye'nin arabuluculuk rolünü zorlayabilir; ancak Ankara'nın her iki tarafla da diyalog kanallarını açık tutarak gerilimin düşürülmesine katkı sağlaması beklenir. Ayrıca, bölgede artan istikrarsızlık, Türkiye'ye yönelik göç hareketlerini tetikleyebileceği için güvenlik ve insani politikalar açısından yakından takip edilmelidir.
