Hindistan, Taliban yönetimiyle diplomatik temaslarını son bir yılda kayda değer ölçüde artırdı. Bu gelişme, Afganistan ile Pakistan arasında tırmanan gerilimin ortasında yaşanırken, bölgesel güç dengelerini yeniden şekillendiriyor. Yeni Delhi, Taliban'ın Afganistan'da meşruiyet kazanma çabalarına karşı temkinli yaklaşımını yumuşatırken, ekonomik ve insani yardım alanında iş birliğini derinleştiriyor.
Gelişmenin arka planı
Hindistan'ın Taliban'a yönelik diplomatik açılımı, 2021'de Kabil'in düşüşünden sonra başladı, ancak son 12 ayda ivme kazandı. Yeni Delhi, Taliban yönetimine resmi tanıma vermemiş olsa da, Kabil'deki büyükelçiliğini yeniden açmayı ve teknik heyetler göndermeyi değerlendiriyor. Hindistanlı yetkililer, Taliban temsilcileriyle Kabil, Doha ve Moskova'da bir dizi görüşme gerçekleştirdi. Bu görüşmelerde ticaret, insani yardım ve güvenlik konuları ele alındı. Özellikle Pakistan'ın Taliban üzerindeki etkisini dengelemek isteyen Hindistan, Afganistan'daki nüfuzunu korumak için harekete geçmiş durumda.
Hindistan, 2024 yılının başında Taliban yönetimine 50 bin ton buğday ve tıbbi malzeme gönderirken, Çabahar limanı üzerinden ticaret koridorunu canlandırmayı hedefliyor. Bu adımlar, Hindistan'ın Afganistan'daki kalkınma projelerine yeniden başlama isteğini gösteriyor. Eski Afganistan hükümeti döneminde 3 milyar doları aşan yatırım yapan Hindistan, Taliban'ın güvenlik garantileri vermesi halinde bu projeleri sürdürmeye hazır olduğunu sinyallerini veriyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Hindistan-Taliban yakınlaşması, Pakistan'ı rahatsız ediyor. İslamabad, Taliban yönetimi üzerindeki geleneksel etkisini kaybetmekten endişe ediyor. Pakistan, Hindistan'ın Taliban'la doğrudan temasının, Keşmir konusundaki tutumunu zayıflatacağını düşünüyor. Bu durum, Afganistan-Pakistan sınırındaki gerginliği daha da artırabilir. Öte yandan, Çin de Hindistan'ın Taliban'la ilişkilerini yakından izliyor. Pekin, Afganistan'daki maden kaynaklarına erişim için Taliban'la anlaşmalar yaparken, Hindistan'ın bölgeye geri dönmesini kendi çıkarlarına tehdit olarak görebilir. ABD ise Hindistan'ın Taliban'la angajmanını, terörle mücadele ve insani yardım açısından olumlu karşılasa da, resmi tanıma konusunda temkinli davranıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, hem Pakistan hem de Hindistan'la dengeli ilişkiler yürütüyor ancak Afganistan konusunda daha aktif bir rol oynuyor. Hindistan'ın Taliban'la yakınlaşması, Türkiye'nin Kabil büyükelçiliğini açık tutma ve insani yardım sağlama politikasıyla paralellik gösteriyor. Türkiye, Afganistan'da ekonomik ve siyasi istikrar için Hindistan'la iş birliği yapabilir, ancak Pakistan'ın hassasiyetlerini de gözetmek zorunda. Bu gelişme, Türkiye'nin bölgesel diplomasideki manevra alanını genişletebilir, ancak Hindistan-Pakistan rekabetinin Afganistan'a taşınması, Türkiye'nin arabuluculuk çabalarını karmaşık hale getirebilir.
