Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed, kuzeydeki Tigray bölgesini istikrara kavuşturmak ve altı ay içinde seçim düzenlemek amacıyla geçici bir hükümet atadı. Bu adım, isyancı bir ittifak ile federal güçler arasında şiddetli çatışmaların patlak vermesinin ardından geldi. Başkent Addis Ababa'dan yapılan açıklamaya göre, yeni yönetim bölgede güvenliği tesis etmek ve savaşın yaralarını sarmakla görevlendirildi.
Çatışmaların Gölgesinde Kurulan Geçici Yönetim
Etiyopya hükümeti, Tigray Halk Kurtuluş Cephesi (TPLF) ve müttefiklerinden oluşan isyancı güçlerle aylardır süren çatışmaların ardından bölgede kontrolü yeniden sağlamak için harekete geçti. Başbakan Abiy Ahmed'in ofisinden yapılan yazılı açıklamada, geçici hükümetin tüm Tigray halkını temsil edeceği ve barışçıl bir seçim sürecine zemin hazırlayacağı belirtildi. Ancak atanan isimlerin detayları ve görev süresinin nasıl işleyeceği henüz netlik kazanmadı.
Bölgede 2020 yılının Kasım ayında başlayan çatışmalar, binlerce kişinin ölümüne ve yüz binlerce kişinin yerinden edilmesine yol açtı. Federal hükümet, TPLF'yi yasadışı ilan ederek askeri operasyon başlatmış, ancak çatışmalar kısa sürede geniş bir isyancı koalisyonuna dönüşmüştü. Abiy yönetimi, şimdi askeri çözümün yanı sıra siyasi bir yol haritası çizerek bölgede kalıcı barışı tesis etmeyi hedefliyor.
Seçim Planı ve Bölgesel Dengeler
Başbakan Abiy, altı ay içinde yapılması planlanan seçimlerin Tigray'ın geleceğini belirleyeceğini vurguladı. Ancak muhalif gruplar, bu sürecin adil ve özgür olmayacağı endişesini taşıyor. TPLF sözcüleri, geçici hükümetin dayatma olduğunu ve gerçek bir diyalog olmadan seçime gidilmesinin çözüm getirmeyeceğini savunuyor. Uluslararası toplum ise insani yardımların bölgeye ulaştırılması ve insan hakları ihlallerinin soruşturulması çağrısında bulunuyor.
Birleşmiş Milletler ve Afrika Birliği, Tigray'da artan insani krize dikkat çekerek taraflara itidal çağrısı yaptı. Bölgede gıda, ilaç ve yakıt sıkıntısı had safhada; yardım kuruluşları, kısıtlamalar nedeniyle ihtiyaç sahiplerine ulaşmakta zorlanıyor. Abiy hükümeti, yardım koridorlarının açılacağını taahhüt etse de sahadaki durum henüz netleşmiş değil.
Etiyopya, Afrika Boynuzu'nun stratejik ülkelerinden biri. Tigray'daki istikrarsızlık, komşu Eritre ve Sudan ile ilişkileri de doğrudan etkiliyor. Eritre, federal hükümeti destekleyerek çatışmalara müdahil olmuş, Sudan ise sınır bölgelerinde gerilim yaşamıştı. Bölgede kalıcı barış, sadece Etiyopya için değil, tüm Doğu Afrika için kritik önemde.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Etiyopya ile son yıllarda ekonomik ve savunma alanında ilişkilerini güçlendirdi. Tigray'daki istikrarsızlık, Türk yatırımlarının güvenliği ve bölgesel ticaret yolları açısından risk oluşturuyor. Ayrıca Türkiye'nin Afrika Boynuzu'ndaki artan etkinliği, özellikle Somali ve Sudan'daki angajmanlarıyla birlikte değerlendirildiğinde, Etiyopya'daki gelişmeler Ankara'nın bölgesel stratejilerini etkileyebilir. Barış süreci, Türkiye'nin insani diplomasi ve kalkınma işbirliği açılımları için yeni fırsatlar yaratabilir.
