ABD’de bir federal yargıç, Donald Trump yönetiminin bazı H-1B çalışma vizesi başvurularından 100 bin dolar ücret almasının yasa dışı olduğuna hükmetti. Kaliforniya Kuzey Bölgesi Bölge Yargıcı Jeffrey White, 12 Eylül’de verdiği kararda, bu ücretin Kongre tarafından yetkilendirilmediğini ve yönetimin yasayı aştığını belirtti. Beyaz Saray sözcüsü Taylor Rogers ise kararın temyiz edileceğini ve Trump yönetiminin bu kararın bozulacağına inandığını açıkladı. Dava, ABD’nin teknoloji şirketleri ve yabancı iş gücü politikaları açısından önemli bir dönemeç olarak değerlendiriliyor.
Gelişmenin arka planı
Trump yönetimi, 2020 yılında yayımladığı bir düzenleme ile H-1B vizesine başvuran bazı işverenlerden 100 bin dolar ek ücret talep etmeye başlamıştı. Bu ücret, özellikle büyük teknoloji şirketlerine ve dış kaynak kullanan firmalara getirilen bir yük olarak görülüyordu. Düzenleme, Amerikalı işçilerin korunması ve yabancı iş gücünün sınırlandırılması hedefiyle savunuluyordu. Ancak aralarında Microsoft, Google ve Amazon’un da bulunduğu büyük teknoloji şirketleri, bu ücretin yasa dışı olduğunu savunarak dava açtı.
Yargıç White, kararında ücretin “keyfi ve kaprisli” olduğunu ve yönetimin bu konuda yeterli yetkisinin bulunmadığını ifade etti. Mahkeme, ücretin tahsilatını durdurma kararı da aldı. Trump yönetimi, bu kararın temyiz edilmesi halinde Yüksek Mahkeme’ye kadar götürülebileceğini sinyalini verdi.
Bölgesel ve küresel boyut
H-1B vizesi, her yıl 85 bin nitelikli yabancı işçiye ABD’de çalışma imkânı tanıyor. Özellikle Hindistan ve Çin’den gelen yazılım mühendisleri, bu vize sayesinde Silikon Vadisi’nde istihdam ediliyor. Trump yönetiminin getirdiği 100 bin dolarlık ücret, bu ülkelerden gelen iş gücünü doğrudan etkiliyor. Mahkeme kararı, ABD’nin göç politikalarındaki belirsizliği bir kez daha gündeme taşıdı. Teknoloji şirketleri, bu tür engellerin ABD’nin küresel rekabet gücünü zayıflattığını savunuyor. Diğer yandan, işçi sendikaları ve milliyetçi gruplar, yabancı iş gücünün Amerikalıların işlerini elinden aldığını öne sürüyor. Bu dava, göç ve iş gücü piyasası arasındaki hassas dengenin bir yansıması olarak öne çıkıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye’den ABD’ye çalışma vizesiyle giden nitelikli iş gücünü de ilgilendiriyor. Her yıl yüzlerce Türk mühendis ve yazılımcı, H-1B vizesiyle ABD’de çalışıyor. Yüksek vize ücretleri, bu kişilerin iş bulma şansını azaltabilir. Öte yandan, Türkiye’nin teknoloji ihracatı ve yurt dışına iş gücü gönderme potansiyeli düşünüldüğünde, ABD’nin göç politikalarındaki değişiklikler yakından takip edilmeli. Mahkeme kararı, ABD’deki yargı sürecinin nasıl işlediğine dair bir örnek teşkil ederken, Türk vatandaşlarının ABD iş piyasasına erişimini kolaylaştırabilir. Ancak temyiz sürecinin sonucu beklenmeli.
