ABD'nin Küba'ya uyguladığı ekonomik ambargo, ada ülkesinin istikrarlı ve demokratik bir devlet olma potansiyelini sistematik olarak baltalıyor. 1962'den beri süren bu politika, Soğuk Savaş'ın bitmesine rağmen devam ediyor ve Havana'yı hem ekonomik hem de siyasi olarak köşeye sıkıştırıyor. Uzmanlara göre, Washington'un bu yaklaşımı Küba'da reformları teşvik etmek bir yana, mevcut otoriter yapıyı pekiştiriyor ve halkın yaşam koşullarını ağırlaştırıyor.
Ambargonun arka planı ve mevcut durum
ABD'nin Küba ambargosu, 1960'lı yılların başında Fidel Castro yönetiminin ABD şirketlerini kamulaştırmasına yanıt olarak başlatıldı. O günden bu yana, bu politika onlarca yıl boyunca hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat başkanlar tarafından sürdürüldü. 1996'da kabul edilen Helms-Burton Yasası ile ambargo daha da sertleştirildi ve üçüncü ülkelerin de Küba ile ticaret yapması engellenmeye çalışıldı.
Bugün, Küba ciddi bir ekonomik krizle boğuşuyor. Turizm gelirleri pandemi sonrası henüz toparlanamamışken, artan enflasyon ve temel ihtiyaç maddelerindeki kıtlık halkın günlük yaşamını zorlaştırıyor. ABD ambargosu, bu sorunların temel nedenlerinden biri olarak görülüyor. Küba yönetimi, ambargonun ülkeye yıllık maliyetinin milyarlarca dolar olduğunu belirtiyor. Ayrıca, ABD'nin finansal yaptırımları nedeniyle Küba, uluslararası bankacılık sistemine erişimde büyük zorluklar yaşıyor. Bu durum, Havana'nın dış yatırım çekmesini ve ticaret yapmasını neredeyse imkansız hale getiriyor.
Başkan Joe Biden, seçim kampanyasında Obama dönemindeki normalleşme adımlarına döneceğini vaat etmişti. Ancak göreve geldiğinden beri, Küba'ya yönelik politikasında önemli bir değişiklik yapmadı. Tam tersine, Trump döneminde uygulamaya konan birçok kısıtlama halen yürürlükte. Özellikle Küba'ya para gönderimi (remittance) ve seyahat kısıtlamaları, adadaki özel sektörün gelişimini engelliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
ABD'nin Küba politikası, Latin Amerika'daki diğer ülkelerle ilişkilerini de olumsuz etkiliyor. Meksika, Arjantin ve Brezilya gibi bölgenin önemli ülkeleri, ambargonun kaldırılması için defalarca çağrı yaptı. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda her yıl oylanan ambargoya karşı karar tasarısı, neredeyse oybirliği ile kabul ediliyor. Geçtiğimiz yıl, 189 ülkenin oy kullandığı oylamada yalnızca ABD ve birkaç müttefiki ambargoya destek verdi. Bu tablo, Washington'un bu konuda uluslararası alanda ne kadar yalnızlaştığını gösteriyor.
Ambargonun kalkmaması, aynı zamanda ABD'nin Çin ve Rusya'ya karşı elini zayıflatıyor. Pekin, Küba'daki yatırımlarını artırırken, Moskova da askeri ve enerji alanında işbirliğini derinleştiriyor. Uzmanlara göre, ABD'nin katı ambargo politikası, Havana'yı Çin ve Rusya'ya daha fazla yaklaştırıyor. Bu durum, ABD'nin kendi çıkarlarına zarar veriyor ve bölgedeki etkisini azaltıyor. Örneğin, Rusya'nın Ukrayna savaşı nedeniyle Batı ile karşı karşıya geldiği bir dönemde, Küba'ya enerji ve silah desteği sağlaması, ABD için ek bir güvenlik riski oluşturuyor.
Biden yönetimi, bir yandan demokrasi ve insan hakları söylemi yaparken, diğer yandan Küba halkını ambargo ile cezalandırmaya devam ediyor. Bu çelişki, ABD'nin dış politikadaki inandırıcılığını zedeliyor. Eleştirmenler, Washington'un Küba'da rejim değişikliği beklentisiyle ambargoyu sürdürdüğünü, ancak bu politikanın tam tersi bir etki yarattığını savunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Küba ile ilişkilerinde ABD ambargosuna rağmen ılımlı bir çizgi izliyor. İki ülke arasındaki ticaret hacmi sınırlı olsa da, özellikle inşaat ve turizm alanında işbirliği potansiyeli mevcut. ABD'nin ambargoyu sürdürmesi, Türk şirketlerinin Küba pazarına girişini zorlaştırıyor. Ayrıca, Ankara'nın Latin Amerika'da artan diplomatik ve ekonomik nüfuzu, Havana ile daha yakın bağlar kurmayı gerektiriyor. Türkiye, bu bağlamda ABD ile ilişkilerini dengeleyerek, Küba'ya yönelik bağımsız bir politika izleme arayışında. Ancak ambargonun devamı, bu çabaları sınırlayan önemli bir faktör olarak öne çıkıyor.
