Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, 13 Temmuz Pazartesi günü yaptığı açıklamada, Avrupa Birliği'nin (AB) sosyal medya platformlarına erişimde asgari yaş sınırını 13 olarak belirleyeceğini duyurdu. Bu düzenleme kapsamında, 13 yaşından küçük çocukların ebeveyn izni olmadan sosyal medyaya erişmesi yasaklanacak. Karar, Brüksel'de düzenlenen basın toplantısında von der Leyen tarafından açıklanırken, dijital çağda çocukların çevrimiçi güvenliğini artırmayı hedefleyen kapsamlı bir stratejinin parçası olduğu vurgulandı.
Gelişmenin arka planı
Von der Leyen, sabah saatlerinde yaptığı konuşmada, AB'nin Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında hazırlanan bu önlemin, sosyal medya şirketlerine çocukların korunması konusunda daha sıkı yükümlülükler getireceğini belirtti. Yeni düzenleme, platformların reşit olmayan kullanıcıların verilerini toplamasını ve onlara hedefli reklam göstermesini kısıtlayacak. Ayrıca, şirketlerin yaş doğrulama mekanizmaları kurması zorunlu hale gelecek. Bu adım, Avrupa'da artan çevrimiçi güvenlik endişelerine ve çocukların sosyal medyada maruz kaldığı siber zorbalık, bağımlılık ve mahremiyet ihlalleri gibi risklere karşı atılmış en somut adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.
Bölgesel veya küresel boyut
AB'nin bu kararı, dünya genelinde çocukların internet kullanımına ilişkin düzenlemelere de öncülük edebilir. Benzer yasalar İngiltere, Avustralya ve bazı ABD eyaletlerinde tartışılırken, AB'nin bu konuda yeknesak bir kural getirmesi, küresel teknoloji şirketlerini etkileyecek. Özellikle Meta, TikTok ve YouTube gibi platformların Avrupa'daki faaliyetlerini bu kurallara uygun şekilde düzenlemesi gerekecek. Uzmanlar, düzenlemenin çocukların dijital haklarını koruma açısından önemli bir ilerleme olduğunu, ancak uygulanabilirliğinin yaş doğrulama teknolojilerine bağlı olduğunu vurguluyor. Ayrıca, ebeveynlerin çocuklarının çevrimiçi faaliyetlerini denetleme sorumluluğunun da artacağı belirtiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Avrupa Birliği'ne uyum süreci kapsamında benzer düzenlemeleri takip ediyor. AB'nin sosyal medyada 13 yaş sınırı getirmesi, Türkiye'deki çocuk koruma politikaları için bir referans oluşturabilir. Türkiye'de de çocukların sosyal medya kullanımına ilişkin yasal düzenlemeler tartışılırken, bu kararın örnek alınması muhtemel. Özellikle 5651 sayılı İnternet Kanunu'nda yapılacak değişikliklerde, AB standartlarına uyum hedefleniyor. Ancak Türkiye'nin mevcut uygulamaları (örneğin, 18 yaş altı için bazı platformlarda ebeveyn izni şartı) daha sıkı olabilir. Küresel ölçekte ise, bu düzenleme teknoloji şirketlerinin veri toplama ve hedefleme politikalarını etkileyerek, Türk kullanıcıların gizliliğini de dolaylı yoldan koruyabilir.
