Avrupa Adalet Divanı (ECJ), 10 Eylül 2025 Perşembe günü Google'ın, Android işletim sistemini rakiplerini engellemek amacıyla kullandığı gerekçesiyle Avrupa Birliği (AB) antitröst düzenleyicileri tarafından sekiz yıl önce kesilen rekor 4,1 milyar euro para cezasına yönelik itirazını reddetti. Bu karar, AB'nin teknoloji devleri üzerindeki denetimini daha da sıkılaştıracak bir emsal oluşturması bekleniyor. Lüksemburg merkezli mahkeme, 2018 yılında Avrupa Komisyonu tarafından verilen kararın ardından Google'ın açtığı davayı değerlendirirken, Google'ın temyiz başvurusunu oybirliğiyle reddetti. Karar metninde, Google'ın rakiplerin arama motorlarına erişimi kısıtlamak için Android işletim sistemini dominasyonunu kötüye kullandığı ve AB rekabet kurallarını ihlal ettiği belirtildi.
Kararın Arka Planı: Google'ın Android Stratejisi ve AB Soruşturması
Avrupa Komisyonu'nun 2018 yılında verdiği karar, Google'ın akıllı telefon üreticilerine Android işletim sistemi lisansını verirken, Google aramasını ve tarayıcısını cihazlara ön yüklemelerini zorunlu kıldığı; ayrıca cihazlara başka arama motorlarının yüklenmesini engellemek için miktar bazlı teşvikler sunarak rekabeti bozduğu tespitine dayanıyor. Komisyon, Google'ın pazar hakimiyetini kullanarak rakiplerin, özellikle de Microsoft'un Bing arama motoru ve Yahoo gibi alternatiflerin, Android ekosisteminde adil bir şekilde rekabet etmesini engellediğini savundu. Google, karara itiraz etmiş ve Android işletim sisteminin açık kaynaklı yapısı nedeniyle rekabete aykırı bir davranışta bulunmadığını öne sürmüştü. Ancak ECJ, Google'ın argümanlarını kabul etmeyerek, şirketin Android üzerindeki kontrolünü rakiplere zarar verecek şekilde kullandığına hükmetti. Mahkeme, ayrıca Google'ın yöntemlerinin tüketici tercihini kısıtladığını ve yeniliği engellediğini vurguladı.
Bu dava, AB'nin son yıllarda teknoloji devlerine karşı başlattığı soruşturmaların en büyüklerinden biriydi. Google, geçmişte de AB tarafından toplamda yaklaşık 8,2 milyar euro cezaya çarptırılmıştı. Google'ın diğer cezaları arasında, 2017'de alışveriş karşılaştırma hizmetlerine yönelik 2,4 milyar euro ve 2019'da reklamcılık sektöründeki uygulamalarına yönelik 1,5 milyar euro ceza bulunuyor. Google'ın bu son cezaya ilişkin itirazının reddedilmesi, AB regülatörlerini cesaretlendirirken, Big Tech şirketlerine yönelik antitröst politikalarının sertleştiğine işaret ediyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: AB'nin Dijital Düzenlemelerinde Dönüm Noktası
Karar, AB'nin Dijital Piyasalar Yasası (Digital Markets Act - DMA) gibi yeni düzenlemeleri hayata geçirdiği bir döneme denk geliyor. DMA, büyük teknoloji platformlarının pazar gücünü kötüye kullanmasını engellemek için daha sıkı kurallar getiriyor. ECJ'nin bu kararı, AB'nin antitröst otoritelerine teknoloji şirketleri üzerinde daha etkin bir denetim uygulama yetkisi verirken, benzer davalar için de emsal teşkil ediyor. Özellikle Apple, Meta ve Amazon gibi diğer teknoloji devlerine yönelik soruşturmalar da bu karardan etkilenebilir. AB Komisyonu'nun rekabetten sorumlu üyesi Margrethe Vestager, kararı memnuniyetle karşıladığını belirterek, "Bu karar, büyük teknoloji şirketlerinin de kurallara uyması gerektiğini teyit ediyor" dedi. Öte yandan, Google kararı temyiz etme hakkını saklı tuttuğunu açıkladı ancak ECJ'nin alt mahkeme kararını onaması nedeniyle bu oldukça zor görünüyor. Google sözcüsü, "Android'in tüketicilere daha fazla seçenek ve daha düşük maliyet sunma şeklini değiştirdiği yönündeki görüşlerimizde haksız çıktık. Kararı dikkatlice inceleyip neler yapabileceğimize bakacağız" ifadelerini kullandı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
AB'nin Google'a verdiği bu rekor ceza, Türkiye'de de teknoloji devlerine yönelik regülasyon tartışmalarını yeniden alevlendirebilir. Türkiye, Rekabet Kurumu aracılığıyla Google'a daha önce benzer gerekçelerle cezalar kesmişti. AB'nin bu kararı, Türk regülatörlerine uluslararası bir emsal sunuyor ve Rekabet Kurumu'nun Google'a yönelik soruşturmalarında yasal dayanağını güçlendirebilir. Türkiye'nin dijital ekonomiye entegrasyonu ve yerli teknoloji şirketlerinin rekabet gücü düşünüldüğünde, AB'nin aldığı bu pozisyon, Ankara'nın da benzer politikalar izlemesini teşvik edebilir. Ayrıca, AB ile devam eden Gümrük Birliği güncellemesi müzakerelerinde, dijital ticaret ve veri güvenliği konularında AB standartlarına uyum gündeme gelebilir. Sonuç olarak, söz konusu karar Türkiye'nin teknoloji düzenlemelerinde etkili bir referans noktası oluşturabilir.
