Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, çocukları sosyal medyanın zararlı etkilerinden korumak amacıyla bir uzman panelini görevlendirdi. Panelden, 27 üyeli bloğun küçükleri korumak için kanıta dayalı tavsiyeler sunması bekleniyor. Bu hamle, AB genelinde çocukların sosyal medya kullanımına yönelik olası bir yasağın sinyalini veriyor. Karar, özellikle gençler arasında artan psikolojik sorunlar ve siber zorbalık vakaları karşısında hız kazandı.
Gelişmenin arka planı
AB üyesi ülkelerde çocukların sosyal medya platformlarına erişimi, son yıllarda ciddi bir endişe kaynağı haline geldi. Avrupa Parlamentosu araştırmalarına göre, 9-16 yaş arası çocukların yüzde 80'inden fazlası sosyal medya hesaplarına sahip ve bu platformlarda günde ortalama üç saat zaman geçiriyor. Bu durum, başta depresyon, anksiyete ve uyku bozuklukları olmak üzere bir dizi sağlık sorununa yol açıyor. Fransa ve Almanya gibi AB ülkeleri, çocukların sosyal medya kullanımını sınırlamak için ulusal düzenlemeler üzerinde çalışıyor. Von der Leyen'in bu hamlesi, AB çapında daha koordineli ve kapsamlı bir politikanın önünü açabilir. Uzman paneli, psikoloji, pediatri, dijital etik ve hukuk alanlarından akademisyenlerden oluşacak. Panelin raporu, AB'nin Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında çocukları korumaya yönelik ek önlemlerin belirlenmesinde temel teşkil edecek.
Bölgesel ve küresel boyut
AB'nin bu adımı, dünya genelinde çocukların çevrimiçi güvenliği konusunda artan bir farkındalığın parçası. Avustralya, geçtiğimiz yıl 16 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımını yasaklayan bir yasa çıkardı. ABD'de ise Başkan Joe Biden yönetimi, çocukların çevrimiçi gizliliğini artırmak için yeni düzenlemeler önerdi. AB'nin potansiyel yasağı, teknoloji devleri üzerinde baskı oluşturabilir. Meta, TikTok ve YouTube gibi platformlar, çocuk kullanıcılarını korumak için yaş doğrulama sistemleri ve içerik denetleme araçları geliştirmek zorunda kalabilir. Uzmanlar, tam bir yasağın etkili olmayabileceğini, bunun yerine eğitim ve medya okuryazarlığı programlarının teşvik edilmesi gerektiğini savunuyor. Öte yandan, çocuk hakları savunucuları AB'nin kararlılığını memnuniyetle karşılıyor. Dijital aktivistler, çocukların sosyal medyanın olumsuz etkilerinden korunmasının bir insan hakkı meselesi olduğunu vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, AB üyesi olmamakla birlikte, Dijital Hizmetler Yasası gibi AB düzenlemelerine uyum sağlamak için adımlar atıyor. Çocukların sosyal medyadan korunması konusunda Türkiye'de de benzer endişeler mevcut; TBMM'de bu konuda çeşitli yasa teklifleri gündeme gelmişti. AB'nin alacağı kararlar, Türkiye'deki yasal düzenlemelere örnek teşkil edebilir. Ayrıca, Türk teknoloji şirketleri AB pazarına hitap ediyorsa, getirilecek kurallara uyum sağlamak zorunda kalacak. Bu gelişme, Türkiye'nin AB ile dijital uyum sürecini hızlandırabilir.
