Los Angeles’ın doğusundaki Monterey Park kentinde 5 Kasım’da yapılan yerel seçimlerde, seçmenler veri merkezlerinin tamamen yasaklanmasını öngören bir tedbiri ezici çoğunlukla onayladı. İlçe seçim kurulu sonuçlarına göre, oyların yaklaşık yüzde 86’sı tedbir lehine kullanıldı. Bu karar, ABD genelinde bir kentin veri merkezlerine tamamen yasak getiren ilk örneği olarak tarihe geçti. Tedbir, kentteki yeni veri merkezi inşaatlarını ve mevcut tesislerin genişletilmesini engelliyor. Monterey Park Belediye Meclisi’nin de desteklediği düzenleme, özellikle çevresel etkiler ve enerji tüketimi endişeleri nedeniyle gündeme geldi.
Veri merkezlerine karşı artan tepki
Monterey Park, yoğun nüfuslu bir banliyö kenti olarak biliniyor. Veri merkezlerinin yüksek elektrik tüketimi, su kullanımı ve gürültü kirliliği gibi sorunlar yarattığı gerekçesiyle kent sakinleri uzun süredir şikayetçiydi. Kaliforniya’da veri merkezlerinin enerji talebi, eyaletin toplam elektrik tüketiminin yaklaşık yüzde 8’ine ulaşmış durumda. Özellikle bulut bilişim ve yapay zeka uygulamalarının yaygınlaşmasıyla birlikte veri merkezi sayısı hızla artıyor. Ancak Monterey Park gibi kentler, bu tesislerin getirdiği ekonomik faydanın çevresel maliyete değmediğini düşünüyor. Yerel yetkililer, yasağın ardından enerji yoğun olmayan, daha sürdürülebilir teknoloji yatırımlarını çekmeyi hedeflediklerini belirtiyor.
Monterey Park’taki bu karar, ABD genelinde veri merkezlerine yönelik düzenlemeler konusunda bir emsal oluşturabilir. New Jersey’deki bazı kentler de benzer kısıtlamaları değerlendiriyor. Öte yandan, teknoloji şirketleri ve veri merkezi operatörleri, bu tür yasakların dijital altyapı yatırımlarını olumsuz etkileyeceğini savunuyor. Sektör temsilcileri, yasağın istihdam ve yerel ekonomiye zarar verebileceği uyarısında bulunuyor. Ancak Monterey Park’ta seçmenlerin büyük çoğunluğu, çevresel kaygıları ekonomik faydanın önünde tuttu.
Küresel boyut: Veri merkezleri ve çevre baskısı
Monterey Park’taki oylama, dünya genelinde veri merkezlerinin çevresel etkilerine yönelik artan tepkinin bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Veri merkezleri, küresel elektrik tüketiminin yaklaşık yüzde 1-2’sini oluşturuyor ve bu oranın önümüzdeki yıllarda artması bekleniyor. Avrupa Birliği, Singapur ve İrlanda gibi bölgelerde de veri merkezlerinin enerji verimliliği standartlarına uymasını zorunlu kılan düzenlemeler hayata geçiriliyor. Singapur, 2019’da enerji krizi nedeniyle yeni veri merkezi inşaatlarına geçici olarak moratoryum getirmişti. Monterey Park’taki tam yasak, bu eğilimin en uç örneği olarak öne çıkıyor.
Küresel ölçekte veri merkezi yatırımları, özellikle Asya ve ABD’nin bazı bölgelerinde yoğunlaşıyor. Ancak yerel halkın ve sivil toplum örgütlerinin çevre ve sağlık endişeleri, bu yatırımların önünde engel oluşturabiliyor. Monterey Park’taki karar, diğer kentler için de ilham kaynağı olabilir. Öte yandan, teknoloji devleri karbon nötr enerji kullanımı ve daha verimli soğutma sistemleri gibi adımlarla bu tür yasakların önüne geçmeye çalışıyor. Ancak mevcut durumda, veri merkezlerinin çevresel ayak izi, özellikle su kıtlığı çeken bölgelerde ciddi bir sorun olarak gündemde kalmaya devam ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye’de veri merkezi yatırımları son yıllarda hız kazanmış, özellikle İstanbul ve Ankara çevresinde büyük ölçekli tesisler faaliyete geçmiştir. Monterey Park’taki yasak, Türkiye’deki yerel yönetimler ve enerji politikaları açısından önemli bir uyarı niteliği taşımaktadır. Veri merkezlerinin yüksek enerji tüketimi, Türkiye’nin artan elektrik talebi ve yenilenebilir enerji hedefleriyle çelişebilir. Özellikle su kaynaklarının kısıtlı olduğu bölgelerde veri merkezlerinin soğutma amaçlı su kullanımı, çevresel sorunlara yol açabilir. Türkiye’nin dijital dönüşüm hedefleri doğrultusunda veri merkezi yatırımlarını teşvik ederken, sürdürülebilirlik kriterlerini de göz önünde bulundurması gerekmektedir. Bu bağlamda, Monterey Park örneği Türkiye’deki ilgili bakanlıklar ve belediyeler için bir referans olabilir.
