ABD ekonomisi, İran savaşının yol açtığı ekonomik dalgalanmalara rağmen tüketici harcamalarındaki canlılıkla dikkat çekiyor. Mayıs ayında kişisel tüketim harcamaları (PCE) aylık bazda yüzde 0,8 artış kaydederken, çekirdek PCE enflasyonu yıllık yüzde 3,4 ile son üç yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Bu veriler, enflasyon baskılarına karşın Amerikan tüketicisinin harcama gücünü koruduğunu ortaya koyuyor.
Gelişmenin arka planı: Savaşın gölgesinde tüketim atağı
ABD Ticaret Bakanlığı tarafından açıklanan verilere göre, kişisel gelirler mayısta yüzde 0,4 artarken, tüketici harcamalarındaki yüzde 0,8'lik yükseliş beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Çekirdek PCE fiyat endeksi ise bir önceki aya göre yüzde 0,2 artarak yıllık bazda yüzde 3,4'e çıktı. Bu oran, Nisan 2021'den bu yana görülen en yüksek seviye olarak kayıtlara geçti.
PGIM Credit Başekonomisti Rob Sockin, verileri değerlendirirken, "Tüketiciler, İran savaşının getirdiği belirsizlik ve yüksek fiyatlara rağmen harcamaya devam ediyor. Ancak bu durum, Fed'in para politikasını sıkılaştırma konusunda daha agresif davranmasına neden olabilir" ifadelerini kullandı. Özellikle enerji ve gıda fiyatlarındaki artış, çekirdek enflasyonun yükselmesinde belirleyici rol oynadı.
ABD Merkez Bankası (Fed), enflasyonla mücadele kapsamında faiz oranlarını artırmaya devam ediyor. Ancak güçlü tüketici harcamaları, ekonominin ısınmaya devam ettiğine işaret ediyor. Piyasalar, Fed'in temmuz toplantısında 75 baz puanlık bir faiz artışına daha gidebileceğini fiyatlıyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Enflasyon dalgası dünyayı sarıyor
ABD enflasyon verileri, küresel ekonomideki enflasyonist baskıların bir yansıması olarak değerlendiriliyor. İran savaşının enerji fiyatlarını yukarı çekmesi, tedarik zincirlerinde yaşanan aksamalar ve artan talep, dünya genelinde fiyatların yükselmesine neden oluyor. Avrupa Merkez Bankası (ECB) da benzer şekilde faiz artırımlarına hazırlanırken, gelişmekte olan ülkelerde enflasyon oranları çift haneli seviyelere ulaşmış durumda.
ABD ekonomisindeki bu gelişmeler, küresel piyasalarda dalgalanmaya yol açıyor. Dolar endeksi güçlenirken, gelişmekte olan ülke para birimleri değer kaybediyor. Aynı zamanda, emtia fiyatlarındaki yükseliş, enerji ithalatçısı ülkeler için cari açık baskısını artırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD enflasyon verileri ve Fed'in olası faiz artırımları, Türkiye ekonomisi için iki yönlü bir etki yaratıyor. Birincisi, küresel likiditenin daralması Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye akışını azaltabilir ve TL üzerinde baskı oluşturabilir. İkincisi, İran savaşı nedeniyle zaten yüksek seyreden enerji fiyatları, ABD enflasyonuyla birlikte daha da yukarı gidebilir. Türkiye'nin enerji ithalatına bağımlı yapısı düşünüldüğünde, bu durum cari açığı ve enflasyonu artırabilir. Ancak, ABD talebindeki canlılık, Türk ihracatçıları için kısa vadeli bir fırsat yaratabilir.
