ABD Yüksek Mahkemesi, Başkan Donald Trump yönetiminin sığınmacıları ABD-Meksika sınırında geri çevirmesine olanak tanıyan bir karara imza attı. Yüksek Mahkeme'nin 5'e 4 oyla aldığı karar, Trump'ın göçmenlik politikasının en tartışmalı unsurlarından biri olan ve 2021'de Joe Biden'ın başkanlığı döneminde kaldırılan 'Turn-Back' (geri çevirme) politikasının yeniden hayata geçirilmesini sağlıyor. Karar, özellikle Orta Amerika ülkelerinden gelen sığınmacıları doğrudan etkileyecek. Mahkeme, Trump yönetiminin sığınma başvurularını yalnızca resmi sınır kapılarından kabul etme ve bu kapılar dışından gelenleri geri çevirme yetkisini onayladı. Uzmanlar, bu kararın sığınmacıların uluslararası koruma arayışını ciddi şekilde kısıtlayacağı görüşünde.
Turn-Back politikasının arka planı ve getirdiği değişiklikler
Trump yönetiminin 2019 yılında uygulamaya koyduğu 'Turn-Back' politikası, ABD'ye sığınma talebiyle gelen kişilerin sınırı geçmek için öncelikle Meksika veya başka bir üçüncü ülkede sığınma başvurusunda bulunmalarını şart koşuyordu. Politika, sığınmacıların ABD topraklarına ayak basmadan geri çevrilmesini öngörüyordu. Biden yönetimi, bu politikayı insan hakları ihlali olarak nitelendirerek 2021'de yürürlükten kaldırmıştı. Ancak Trump'ın yeniden başkan seçilmesiyle birlikte politika tekrar gündeme geldi. Mahkeme kararı, Trump yönetimine sınırda bekleyen binlerce sığınmacıyı anında geri çevirme yetkisi veriyor. Sivil toplum örgütleri, bu kararın sığınmacıların şiddet ve zulümden kaçışını engellediğini belirterek kararı sert dille eleştiriyor. Beyaz Saray ise kararı memnuniyetle karşıladığını duyurdu. İç Güvenlik Bakanlığı, politikanın uygulanması için gerekli hazırlıklara başladıklarını açıkladı. Meksika hükümeti ise kararın bölgede insani krizi derinleştireceği uyarısında bulundu.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu karar, yalnızca ABD'nin göç politikasını değil, tüm Amerika kıtasındaki göç dinamiklerini de etkileyecek. Orta Amerika'daki şiddet ve yoksulluktan kaçan binlerce kişi, ABD'ye ulaşmak için Meksika üzerinden geçiyor. Meksika, bu kararla birlikte kendi sınırlarında daha fazla sığınmacıyla baş etmek zorunda kalabilir. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR), kararın uluslararası mülteci hukukuna aykırı olduğunu savunuyor. Öte yandan, ABD'deki göçmen hakları örgütleri karara karşı yasal mücadele başlatacaklarını duyurdu. Karar, 2024 başkanlık seçimleri öncesinde göçmen karşıtı söylemleri güçlendirebilir. Avrupa Birliği de benzer sığınma politikalarının kendi sınırlarında da tartışıldığı bir dönemde kararı yakından izliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin sığınmacı politikasındaki bu değişiklik, Türkiye'yi doğrudan ilgilendirmese de küresel göç rejimi açısından önemli bir emsal teşkil ediyor. Türkiye, Suriyeli mültecilere yönelik açık kapı politikasıyla uluslararası kamuoyunda sıkça gündeme gelirken, bu karar mülteci hakları konusundaki uluslararası normların zayıflamasına yol açabilir. ABD'nin sığınmacıları geri çevirme uygulaması, Türkiye'nin kendi göç politikasını şekillendirirken karşılaştığı uluslararası baskıyı azaltabilir veya tersine, benzer uygulamaların Türkiye'ye karşı da kullanılmasına zemin hazırlayabilir. Ayrıca, bu karar AB'nin Türkiye ile yaptığı göç anlaşmasına yeni bir boyut kazandırabilir.
