ABD Yüksek Mahkemesi yargıçları Elena Kagan ve Amy Coney Barrett, Salı günü Capitol Hill’de ifade vermek üzere Kongre’ye gidiyor. Yargıçların temel gündemi, yüksek mahkemenin bütçe talepleri ve federal yargı sisteminin karşı karşıya olduğu artan güvenlik tehditleri olacak. Aynı gün, Federal Rezerv Başkanı Kevin Warsh da Temsilciler Meclisi’nde ekonomik görünüme ilişkin ifade verecek. Öte yandan, ABD ile İran arasında savaş riski giderek artarken, iki ülke birbirlerine yönelik saldırılarını yoğunlaştırdı. Tahran yönetimi, yeni bir deniz ablukası hazırlığı içinde olduğunu duyururken, Washington da askeri varlığını bölgede artırıyor.
Yargı bağımsızlığı ve güvenlik krizi
Elena Kagan ve Amy Coney Barrett’ın Kongre’de ifade vermesi, son yıllarda federal yargıçlara yönelik tehditlerin artmasıyla doğrudan ilişkili. 2022’de Yüksek Mahkeme yargıcı Brett Kavanaugh’a yönelik suikast girişiminin ardından, mahkeme binasının etrafına çelik bariyerler yerleştirilmişti. Kagan ve Barrett’ın Kongre’deki konuşmasında, yargı mensuplarının korunması için ek bütçe talep edilmesi bekleniyor. Federal Yargı Merkezi’nin verilerine göre, son üç yılda yargıçlara yönelik ciddi tehdit vakaları yüzde 400 arttı. Özellikle kürtaj ve silah hakları gibi tartışmalı kararların ardından, yargıçların adres bilgileri ve aile üyeleri hedef alınmaya başlandı.
Yüksek Mahkeme yargıçlarının Kongre’ye bütçe için gitmesi, ABD’de yargı bağımsızlığı ile yasama denetimi arasındaki hassas dengeyi bir kez daha gündeme getiriyor. Anayasa’ya göre, federal yargının bütçesi Kongre tarafından belirleniyor ancak mahkeme, bağımsızlığını korumak adına doğrudan siyasi baskılardan uzak durmaya çalışıyor. Bu ziyaret, yargıçların kendi kurumlarının finansmanı için doğrudan lobi yapması anlamına geliyor ki bu nadir görülen bir durum.
ABD-İran gerilimi: Abluka ve misillemeler
Haberde adı geçen ikinci kritik gelişme, ABD ile İran arasında tırmanan askeri gerilim. Son haftalarda İran’ın Hürmüz Boğazı’nı abluka altına alma tehditleri, küresel enerji piyasalarında paniğe yol açtı. ABD Merkez Kuvvetleri Komutanlığı, bölgeye ek savaş gemileri ve F-35 savaş uçakları sevk ettiğini açıkladı. İran Devrim Muhafızları ise, ABD’nin bölgedeki üslerine balistik füzelerle saldırdığını duyurdu. Her iki taraf da resmi olarak savaş ilan etmemiş olsa da, bu çatışmalar ‘gölge savaş’ olarak adlandırılıyor.
Petrol fiyatları, gerilimin tırmanmasıyla birlikte varil başına 95 dolar seviyesine yükseldi. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nın kapatılması halinde küresel petrol arzının yüzde 20’sinin kesintiye uğrayacağını ve fiyatların 150 doların üzerine çıkabileceğini belirtiyor. ABD yönetimi, stratejik petrol rezervlerinden piyasaya ek arz sağlama kararı alırken, İran’ın bu hamlesine karşılık olarak Suudi Arabistan ve BAE gibi bölgesel müttefiklerin üretim kapasitelerini artırmasını talep ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD-İran arasındaki gerilim, Türkiye’nin enerji güvenliği ve bölgesel istikrarını doğrudan etkiliyor. Türkiye, petrol ve doğalgaz ihtiyacının önemli bir kısmını İran ve Irak üzerinden karşılıyor. Hürmüz Boğazı’nın abluka altına alınması, Türkiye’nin enerji maliyetlerini artıracak ve cari açığını derinleştirecek. Ayrıca, İran sınırındaki güvenlik tedbirlerinin yeniden gözden geçirilmesi gerekebilir. NATO müttefiki olarak Türkiye, ABD’nin bölgedeki askeri hareketliliğine destek vermekle birlikte, Tahran ile diyaloğunu da sürdürmek zorunda. Bu kriz, Türkiye’nin enerji merkezi olma hedefini zora sokarken, diplomatik dengeleri koruma becerisini test ediyor.
