ABD, Yemen'de Husilere karşı yenilenen çatışmaların ortasında, Yemen Cumhurbaşkanlığı Liderlik Konseyi'ne (PLC) verdiği desteği yineledi. Washington'un Yemen Özel Temsilcisi Tim Lenderking, PLC Başkanı Reşad el-Uleymi ile bir araya gelerek, Kızıldeniz'deki deniz güvenliği ve terörle mücadele konularına odaklandı. Görüşme, bölgede tırmanan gerilim ve Husilerin uluslararası nakliye rotalarına yönelik saldırıları sürerken gerçekleşti.
Gelişmenin Arka Planı
ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, Büyükelçi Lenderking ile Reşad el-Uleymi arasındaki görüşmede, Yemen hükümetine olan bağlılığın altı çizildi. Açıklamada, Kızıldeniz ve Babülmendep Boğazı'nda seyrüsefer serbestisinin sağlanmasının önemi vurgulanırken, ayrıca terörle mücadele konusunda işbirliğinin güçlendirilmesi ele alındı. Bu ziyaret, Yemen'deki siyasi süreci ilerletme ve Husilerin askeri baskısına karşı uluslararası toplumun desteğini sürdürme çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Yemen'de 2014 yılından bu yana iç savaş yaşanıyor. İran destekli Husiler, ülkenin kuzeyini ve başkent Sana'yı kontrol ederken, uluslararası alanda tanınan Yemen hükümeti ise geçici olarak Aden'de faaliyet gösteriyor. Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, 2015'ten beri Yemen hükümetine askeri destek sağlıyor. Son aylarda Husiler, İsrail-Hamas savaşına tepki olarak Kızıldeniz'deki ticari gemilere ve ABD savaş gemilerine saldırılar düzenliyor. Bu saldırılar, küresel tedarik zincirlerini tehdit etmesi ve bölgesel bir çatışmaya dönüşme riski nedeniyle uluslararası toplumun endişesine yol açıyor.
ABD'nin bu açıklaması, Yemen hükümetine askeri ve siyasi desteğini sürdüreceğinin bir göstergesi olarak okunuyor. Özellikle Husilere karşı mücadelede ve ülkenin ekonomik istikrarının sağlanmasında Washington'un önemli bir rol oynadığı biliniyor. Ayrıca, BM öncülüğünde yürütülen barış sürecinin canlandırılması için ABD'nin aktif diplomasi yürüttüğü görülüyor.
Bölgesel veya Küresel Boyut
Yemen'deki çatışma, sadece ülkenin iç meselesi olmaktan çıkmış, bölgesel ve küresel güç mücadelesinin bir cephesi haline gelmiştir. İran'ın Husilere verdiği destek, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Körfez ülkelerinin müdahalesine yol açmıştır. Öte yandan, Kızıldeniz'deki güvenlik tehditleri, küresel ticaretin yaklaşık %12'sinin geçtiği bu su yolunun önemini artırmaktadır. ABD, müttefikleriyle birlikte bölgede deniz güvenliğini sağlamak için çeşitli operasyonlar yürütmektedir. Bu bağlamda, ABD'nin Yemen hükümetiyle işbirliğini sürdürmesi, bölgesel istikrar açısından kritik önem taşımaktadır.
Uzmanlar, Yemen'deki çatışmanın sona ermesinin ancak siyasi bir çözümle mümkün olabileceğini vurguluyor. BM'nin arabuluculuğunda yürütülen müzakerelerde, ateşkes anlaşmaları imzalanmış ancak kalıcı bir barış sağlanamamıştır. Husilerin askeri kazanımları ve müzakere masasındaki tutumu, süreci zorlaştıran faktörler arasında gösteriliyor. ABD'nin bu ziyareti, Yemen hükümetine moral desteği sağlamasının yanı sıra, uluslararası topluma da bölgeye olan bağlılığını gösterme fırsatı sunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'yi doğrudan ilgilendirmese de bölgesel istikrar açısından önemlidir. Türkiye, Kızıldeniz'deki ticaret yollarının güvenliğine doğrudan bağımlıdır; zira ülkenin dış ticaretinin önemli bir bölümü bu su yolundan geçmektedir. Husilerin saldırıları, küresel tedarik zincirlerinde aksamalara yol açarak Türkiye ekonomisini de etkileyebilir. Ayrıca Türkiye, Yemen'deki meşru hükümeti desteklemekte ve BM sürecini desteklemektedir. Bu nedenle, ABD'nin Yemen'e desteğini sürdürmesi, bölgesel çatışmaların yatıştırılmasına katkı sağlayabilir. Türkiye'nin, bölgede istikrarın sağlanması için diplomatik çabaları desteklemesi beklenir. Ancak Türkiye'nin bu krizde aktif bir arabuluculuk rolü üstlenmediği görülmektedir; Ankara'nın daha çok ekonomik çıkarlarını koruma odaklı bir yaklaşım sergilediği söylenebilir.
