ABD yönetimi, kalıcı olarak uygulamaya konulacak yeni bir program kapsamında, ağırlıklı olarak Afrika ülkelerinden gelen vize başvurularından 20.000 dolara kadar nakit teminat talep etmeye hazırlanıyor. Resmi duyurunun Pazartesi günü yapılması bekleniyor. Bu adım, göçmenlik sisteminde köklü değişiklikler öngören Başkan Donald Trump'ın politikalarının bir parçası olarak görülüyor.
Programın Ayrıntıları ve Kapsamı
ABD İç Güvenlik Bakanlığı'nın (DHS) hazırladığı düzenlemeye göre, 'kalma riski yüksek' olarak değerlendirilen ülke vatandaşlarından, ülkeye girişlerinde 5.000 ila 20.000 dolar arasında değişen teminat mektubu veya nakit depozito istenecek. Bu uygulamanın, özellikle vize ihlali oranlarının yüksek olduğu ülkeleri hedef aldığı belirtiliyor. Listede çoğunluğu Afrika kıtasından olmak üzere 15 ülkenin yer aldığı ifade ediliyor.
Yetkililer, teminatın, vizenin süresi dolduğunda ülkeyi terk etmeyenler veya yasadışı çalışanlar için bir güvence olarak kullanılacağını açıkladı. Uygulamanın, 2019'da ilk kez pilot olarak başlatılan ve ardından pandemi nedeniyle askıya alınan programın kalıcı hale getirilmesi anlamına geldiği vurgulanıyor.
Göçmenlik uzmanları, bu tür bir teminat uygulamasının, gelişmekte olan ülkelerden gelen öğrenci ve turistleri orantısız şekilde etkileyebileceği uyarısında bulunuyor. Özellikle, bu ülkelerden ABD'ye eğitim veya iş için gitmek isteyenlerin büyük bir mali yük altına gireceği belirtiliyor. Bazı sivil toplum kuruluşları ise uygulamanın ayrımcı olduğunu ve küresel hareketliliği engelleyeceğini savunuyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu karar, Afrika ülkeleri ile ABD arasındaki ilişkilerde yeni bir gerilim kaynağı olabilir. Afrika Birliği, daha önce benzer uygulamalara tepki göstermişti. Öte yandan, ABD'nin bu adımı, göçmenlik politikalarını sıkılaştırma yönündeki genel eğilimin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Benzer uygulamaların Avrupa Birliği ülkelerinde de tartışıldığı biliniyor.
Uygulamanın hayata geçmesiyle birlikte, özellikle Nijerya, Etiyopya, Kenya ve Gana gibi ülkelerden ABD'ye yönelik vize başvurularında düşüş yaşanması bekleniyor. Bu durum, söz konusu ülkelerin ekonomilerini ve eğitim alanındaki iş birliklerini olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, göçmen hakları savunucuları, uygulamanın ABD'nin uluslararası itibarına zarar verebileceğini ifade ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, bu uygulamanın doğrudan hedefi olmasa da, ABD'nin vize politikalarındaki bu tür sıkılaştırmalar, Türk vatandaşlarını da etkileyebilecek genel bir eğilimin parçası olarak görülüyor. Türkiye, ABD ile vize muafiyeti konusunda uzun süredir müzakereler yürütüyor; ancak son yıllarda artan güvenlik endişeleri ve diplomatik gerilimler bu süreci olumsuz etkiledi. Bu gelişme, Türkiye'nin ABD ile vize kolaylığı talebinde yeni engeller anlamına gelebilir. Öte yandan, Türkiye'nin Afrika kıtasıyla artan ekonomik ve diplomatik ilişkileri düşünüldüğünde, bu uygulamanın Türk iş insanlarının ve öğrencilerin Afrika ülkelerinden ABD'ye geçişini dolaylı olarak etkileyebileceği, bölgesel hareketlilikte yeni dinamikler yaratabileceği ifade edilebilir.
