Beyaz Saray, Perşembe günü yabancı öğrenciler, basın mensupları ve değişim programı katılımcılarına yönelik vize kurallarını sıkılaştıran yeni bir düzenlemeyi yürürlüğe koydu. Özellikle Çinli gazetecilerin ABD'de kalış sürelerine getirilen daha katı sınırlamalar dikkat çekiyor. Bu adım, yönetimin yasal ve kaçak göçle mücadele konusundaki son hamlesi olarak öne çıkıyor. Yeni kurallar, yabancı uyruklu kişilerin ABD'ye giriş ve ikamet süreçlerini önemli ölçüde etkileyecek.
Gelişmenin arka planı
Beyaz Saray'dan yapılan açıklamaya göre, yeni düzenleme özellikle Çin Halk Cumhuriyeti vatandaşı olan gazetecileri hedef alıyor. ABD'de akredite olan Çinli gazetecilerin kalış süreleri artık 90 günle sınırlandırılacak. Bu sürenin uzatılması ise özel izne tabi olacak. Ayrıca, yabancı öğrencilerin vize başvurularında daha kapsamlı güvenlik kontrolleri yapılacağı belirtiliyor. Değişim programı katılımcıları için de benzer kısıtlamalar getirildi.
ABD İç Güvenlik Bakanlığı yetkilileri, yeni kuralların ulusal güvenlik endişeleri doğrultusunda hazırlandığını ifade etti. Özellikle son yıllarda Çin'den gelen öğrenci ve araştırmacıların teknoloji transferi ve casusluk faaliyetlerinde bulunduğu iddiaları, bu adımın arkasındaki temel neden olarak gösteriliyor. Ancak uygulama, yalnızca Çin vatandaşlarını değil, tüm yabancı uyruklu öğrenci ve gazetecileri kapsıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
ABD'nin bu hamlesi, özellikle Çin ile ilişkilerde yeni bir gerilim noktası oluşturuyor. Çin Dışişleri Bakanlığı, konuyla ilgili henüz resmi bir açıklama yapmamış olsa da, Pekin yönetiminin benzer misilleme adımları atabileceği belirtiliyor. Küresel ölçekte, bu tür kısıtlamaların uluslararası öğrenci ve akademisyen hareketliliğini olumsuz etkileyebileceği ifade ediliyor. ABD'deki üniversiteler, özellikle STEM alanlarında okuyan yabancı öğrencilerin sayısındaki azalmadan endişe duyuyor.
Öte yandan, bu düzenleme, ABD'nin göç politikalarındaki genel sertleşme eğiliminin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Trump yönetiminden bu yana süregelen bu trend, Biden yönetimi döneminde de devam ediyor. Seçim öncesi dönemde göçmen karşıtı söylemlerin artması, bu tür adımların siyasi bir motivasyon taşıdığı yorumlarını da beraberinde getiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin vize kurallarını sıkılaştırması, Türkiye'yi doğrudan hedef almasa da, küresel bir trendin parçası olarak değerlendirilebilir. Türk öğrenciler ve gazeteciler de bu kısıtlamalardan etkilenebilir. ABD'de eğitim gören yaklaşık 10 bin Türk öğrenci bulunuyor. Yeni düzenleme, bu öğrencilerin vize süreçlerini zorlaştırabilir. Türkiye, ABD ile ilişkilerinde bu tür kısıtlamaları dengelemek için diplomatik girişimlerde bulunabilir. Ayrıca, benzer uygulamaların AB ülkelerine de sıçraması halinde, Türkiye'nin eğitim ve basın alanındaki uluslararası iş birliği olumsuz etkilenebilir.
