New York, 26 Nisan 2025 - ABD borsa vadeli işlemleri, Asya piyasalarındaki keskin düşüşlerin yansımasıyla Pazartesi günü negatif seyretti. Yatırımcılar, yapay zeka (AI) şirketlerinin şişkin değerlemelerine yönelik artan şüpheler nedeniyle teknoloji hisselerinden uzak dururken, S&P 500 ve Nasdaq vadeli kontratları yüzde 1'in üzerinde geriledi. Geçen hafta ABD'de açıklanan güçlü istihdam verilerinin ardından faiz indirimi beklentilerinin azalması, AI rallisinin temelini sarsan başlıca faktörlerden biri olarak öne çıkıyor.
Gelişmenin Arka Planı: AI Balonu ve Faiz Endişeleri
Geçtiğimiz yıl boyunca borsalara yön veren yapay zeka odaklı teknoloji hisseleri, son haftalarda artan bir satış baskısıyla karşı karşıya. Nisan ayı başında Nvidia, Microsoft ve Alphabet gibi devlerin hisseleri rekor seviyelere ulaşmıştı. Ancak Mart sonunda başlayan düzeltme hareketi, Nisan ortasında hız kazandı. Özellikle Çinli AI şirketi DeepSeek'in düşük maliyetli modellerinin başarısı, Batılı teknoloji şirketlerinin yüksek harcamalarının sorgulanmasına neden oldu. Ayrıca, ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin faiz indirimleri konusunda temkinli mesajlar vermesi, yüksek büyüme vaadiyle prim yapan AI hisselerini zora soktu.
Asya piyasalarında özellikle Güney Kore ve Tayvan'da yarı iletken hisseleri liderliğinde yaşanan kayıplar, küresel AI hikâyesinin sorgulandığına işaret ediyor. Bloomberg verilerine göre, MSCI Asya-Pasifik Teknoloji Endeksi son iki haftada yüzde 8 değer kaybetti. Japonya'da SoftBank Group hisseleri yüzde 5 düşerken, Tayvan'da TSMC yüzde 4 geriledi. Bu düşüşler, ABD'de açılacak Nasdaq vadeli işlemlerini aşağı çekiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Teknoloji Bağımlılığı ve Piyasa Dalgalanması
Küresel teknoloji piyasalarındaki bu dalgalanma, yalnızca Wall Street'i değil, dünyanın dört bir yanındaki yatırımcıları da etkiliyor. Avrupa borsaları, teknoloji ağırlıklı endekslerle birlikte düşüşe geçti. Frankfurt'ta DAX yüzde 0.8, Paris'te CAC 40 yüzde 0.9 değer kaybetti. Londra'da FTSE 100 ise enerji ve madencilik hisselerinin desteğiyle yatay seyretti.
Analistler, AI sektörünün henüz emekleme aşamasında olduğunu, ancak aşırı değerlemelerin bir düzeltmeyi kaçınılmaz kıldığını belirtiyor. Goldman Sachs stratejistleri, “AI harcamalarındaki büyüme hızı sürdürülebilir değil; gelirler henüz beklentilerin gerisinde. Bu nedenle piyasalarda bir soğuma kaçınılmaz” yorumunu yaptı. Diğer yandan, teknoloji dışı sektörlerdeki şirketlerin yapay zekâyı verimlilik aracı olarak kullanması sektörün uzun vadeli potansiyelini koruduğunu gösteriyor. Ancak kısa vadede, Fed'in faiz politikası ve jeopolitik riskler (Çin-Tayvan gerilimi, ABD-Çin ticaret savaşları) belirsizliği artırıyor.
ABD'de bu hafta açıklanacak Nisan ayı enflasyon verileri, piyasaların yönünü belirlemede kritik rol oynayacak. Enflasyonun yüzde 3.5'in üzerinde gelmesi, Fed'in faiz indirimi ihtimalini daha da azaltarak teknoloji hisselerini baskılayabilir. Tersine, yumuşak veriler bir ralli başlatabilir. Ancak şu an için yatırımcılar, nakit pozisyonlarını artırarak temkinli bir bekleyişe geçmiş durumda.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye ekonomisi ve yatırımcıları açısından iki yönlü etki yaratabilir. Birincisi, Türkiye'de işlem gören teknoloji hisseleri ve BIST 100'deki yabancı portföy akımları, küresel risk iştahındaki azalmadan olumsuz etkilenebilir. Özellikle Türk yazılım ve savunma şirketlerinin yabancı yatırımcı ilgisi zayıflayabilir. İkincisi, ABD'de faizlerin uzun süre yüksek kalması, gelişmekte olan ülkelerden sermaye çıkışını hızlandırarak TL üzerinde baskı yaratabilir. Ancak, yapay zeka sektöründeki düzeltme, Türkiye'nin insan kaynağı ve Ar-Ge teşvikleri açısından daha uygun maliyetli bir alternatif haline gelmesine fırsat tanıyabilir. Orta vadede, küresel tedarik zincirindeki dönüşüm, Türkiye'yi teknoloji üretim üssü olarak öne çıkarabilir.
