Wall Street'te vadeli işlemler Salı günü düşüş gösterirken, ham petrol fiyatları yükseldi. Bu gelişme, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik yeni bir askeri saldırı tehdidinde bulunmasıyla Washington ile Tahran arasındaki müzakerelerin gölgelenmesi sonucu yaşandı. Öte yandan sterlin, İngiltere Başbakanı Keir Starmer'ın geleceğine ilişkin spekülasyonlar nedeniyle değer kaybetti. Yatırımcılar, jeopolitik riskleri ve İngiltere'deki siyasi belirsizliği fiyatlarken, piyasalarda tedirgin bir bekleyiş hakim.
ABD-İran gerilimi yeniden tırmanıyor
ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın nükleer programı ve bölgesel faaliyetleri konusunda uzun süredir devam eden müzakerelerde bir ilerleme kaydedilememesi üzerine, Tahran'a yeni yaptırımlar ve askeri seçenekler dahil olmak üzere sert bir yanıt verme tehdidinde bulundu. Trump, hafta sonu yaptığı açıklamada, İran'ın müzakere masasında samimi olmadığını ve anlaşma sağlanamazsa 'benzeri görülmemiş' bir güç kullanılacağını söyledi. Bu tehdit, petrol arzına ilişkin endişeleri yeniden alevlendirdi ve Brent tipi ham petrol varil fiyatını 73 doların üzerine taşıdı. Washington'un Tahran'a yönelik tutumunun sertleşmesi, özellikle Orta Doğu'daki enerji tedarik yollarının güvenliği konusunda yatırımcıları tedirgin ediyor. Analistler, olası bir çatışmanın küresel petrol arzını ciddi şekilde kesintiye uğratabileceği uyarısında bulunuyor.
ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz politikalarına ilişkin belirsizlikler de piyasalar üzerinde baskı yaratıyor. Fed yetkililerinin son dönemdeki şahin açıklamaları, faiz indirimi beklentilerini azaltırken, yatırımcıların risk iştahını düşürüyor. S&P 500 ve Nasdaq vadeli kontratları yüzde 0,3 civarında ekside seyrediyor. Asya piyasalarında ise karışık bir tablo var; Tokyo'da Nikkei endeksi hafif yükselirken, Şanghay ve Hong Kong'da düşüşler gözleniyor.
İngiltere'de siyasi belirsizlik sterlini baskılıyor
İngiltere'de Başbakan Keir Starmer'ın liderliğine yönelik artan eleştiriler, sterlinin dolar karşısında değer kaybetmesine neden oldu. Starmer'ın İşçi Partisi içindeki muhaliflerin, partinin anketlerdeki düşüşü ve Brexit sonrası ekonomi politikalarının başarısızlığı nedeniyle lider değişikliği talep ettiği bildiriliyor. Bu belirsizlik, İngiltere'nin ekonomik istikrarına ilişkin endişeleri artırıyor. Sterlin, geçen hafta 1,25 dolar seviyesine kadar gerileyerek son altı ayın en düşük seviyesini gördü. Yatırımcılar, İngiltere Merkez Bankası'nın (BoE) faiz kararları ve ülkenen bütçe açığına ilişkin verileri de yakından izliyor. Ekonomistler, siyasi istikrarsızlığın İngiltere'nin borçlanma maliyetlerini artırabileceği ve yabancı yatırımcıları caydırabileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD-İran geriliminin tırmanması ve petrol fiyatlarındaki yükseliş, enerjide büyük ölçüde dışa bağımlı olan Türkiye ekonomisi için doğrudan bir risk oluşturuyor. Türkiye, petrol ve doğalgaz ithalatına ciddi miktarda döviz öderken, artan enerji fiyatları cari açığı büyütebilir ve enflasyonist baskıyı artırabilir. Ayrıca, bu gerilim Türkiye'nin bölgesel enerji merkezi olma hedeflerini de etkileyebilir. İngiltere'deki siyasi belirsizlik ise Türkiye ile İngiltere arasındaki ticari ilişkileri kısa vadede etkilemese de, küresel risk iştahındaki azalma gelişmekte olan piyasalara yönelen sermaye akışlarını olumsuz etkileyebilir. Türkiye'nin bu dönemde hem enerji arz güvenliğini sağlamak hem de makroekonomik istikrarını korumak için ihtiyatlı politikalar izlemesi bekleniyor.
