ABD İç Güvenlik Bakanlığı (DHS), Geçici Koruma Statüsü (TPS) kapsamındaki yabancı uyrukluların çalışma izinlerinin sürelerine ilişkin yeni bir düzenleme yayımladı. DHS'in güncellemesine göre, yeni son kullanma tarihleri Haiti, Suriye, Burma (Myanmar), Yemen, Etiyopya, Güney Sudan ve Somali vatandaşlarını doğrudan etkiliyor. Bu ülkelerden gelen ve halihazırda TPS sahibi olan bireyler, belirtilen tarihlerden sonra çalışma izinlerini yenilemek zorunda kalacak. DHS, bu adımı ülkedeki göçmen politikalarını daha düzenli hale getirmek ve mevcut TPS statülerini netleştirmek amacıyla attığını açıkladı. Ancak bu durum, özellikle savaş ve doğal afetler nedeniyle ülkelerine dönemeyen binlerce kişi için belirsizlik yaratıyor.
Gelişmenin Arka Planı
TPS, ABD'nin iç savaş, deprem gibi geçici felaketler yaşayan ülkelerin vatandaşlarına verdiği koruma statüsüdür. Bu statü, kişilerin ABD'de kalmasına ve çalışmasına izin verir, ancak süresi sınırlıdır. DHS, düzenli aralıklarla TPS'in yenilenip yenilenmeyeceğini değerlendirir. Son güncelleme, özellikle Haiti (4 Şubat 2026), Suriye (31 Mart 2026) ve Burma (25 Kasım 2025) için net bitiş tarihleri belirlerken, Yemen, Etiyopya, Güney Sudan ve Somali için de benzer tarihler içeriyor. Uzmanlar, bu düzenlemenin Trump döneminde başlatılan sıkı göç politikalarının bir devamı olduğunu ve Biden yönetiminin TPS konusunda daha katı bir çizgiye geçtiğini belirtiyor. Öte yandan, insan hakları örgütleri, bu ülkelerdeki durumun hala tehlikeli olduğu gerekçesiyle TPS'in uzatılmasını talep ediyor. DHS ise her ülke için ayrı ayrı değerlendirme yaparak, ülke koşulları iyileşenler için TPS'i sonlandırmayı planlıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu gelişme, sadece ABD içinde değil, küresel göç politikaları açısından da önemli. Haiti'de devam eden şiddet olayları, Suriye'deki savaş ve Etiyopya'daki Tigray çatışmaları gibi faktörler, bu ülkelerden göçü tetiklemeye devam ediyor. ABD'nin TPS sürelerini netleştirmesi, diğer ülkeler için de emsal teşkil edebilir. Özellikle Avrupa Birliği ve Kanada gibi benzer geçici koruma programları uygulayan devletler, ABD'nin bu hamlesini yakından izliyor. Göçmen hakları savunucuları, bu tarihlerin geri dönüşü olmayan bir sınırlama getirdiği konusunda uyarıyor. Örneğin, Suriyeli mülteciler için ABD'de kalma umutları azalırken, Türkiye ve Lübnan gibi ülkelerdeki Suriyelilerin durumu da bu politikalardan etkileniyor. Küresel ölçekte, TPS benzeri programların sıkılaştırılması, göç rotalarını ve insan kaçakçılığını artırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, halihazırda 3.6 milyon Suriyeliye geçici koruma sağlarken, ABD'nin Suriye TPS süresini sınırlaması, Türkiye'deki Suriyeliler için alternatif bir ülke seçeneğini daraltıyor. Bu durum, Türkiye'nin Suriyeli mültecilere yönelik politikasını dolaylı olarak etkileyebilir. Ayrıca, ABD'nin TPS kararları, Türkiye'nin göçmen politikalarını şekillendirirken dikkate aldığı uluslararası dengeleri değiştirebilir. Yemen ve Etiyopya gibi ülkelerdeki istikrarsızlık, Türkiye'nin Kızıldeniz ve Doğu Afrika'daki güvenlik çıkarlarını da ilgilendiriyor. ABD'nin bu adımı, Türkiye'nin sınır güvenliği ve göç yönetimi stratejilerinde yeni değerlendirmelere yol açabilir.
