ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, Avrupa Birliği'nin Amerikan teknoloji devlerine orantısız şekilde yaptırım uygulayan düzenlemelerine karşı sert bir çıkış yaptı. Axios House D.C. etkinliğinde konuşan Greer, Avrupa'nın bu yasaların uygulanmasını “somut adımlarla” dizginlemesi gerektiğini vurguladı. Greer’in bu açıklamaları, ABD ile AB arasında dijital ticaret ve teknoloji regülasyonları konusunda giderek derinleşen gerilimin bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Gelişmenin Arka Planı: Dijital Hizmetler Yasası ve Rekabet Soruşturmaları
Avrupa Birliği, son yıllarda Dijital Hizmetler Yasası (DSA) ve Dijital Piyasalar Yasası (DMA) gibi kapsamlı düzenlemelerle büyük teknoloji şirketlerinin faaliyetlerini sıkı kurallara bağladı. Bu yasalar, Google, Meta, Apple, Amazon gibi Amerikan şirketlerinin yanı sıra Çinli TikTok gibi platformları da yakından ilgilendiriyor. AB, bu düzenlemelerle kullanıcı verilerinin korunması, rekabetin artırılması ve dezenformasyonla mücadele gibi hedefler güdüyor. Ancak Washington yönetimi, bu kuralların Amerikan şirketlerini haksız yere hedef aldığını ve ticarette adil olmayan bir avantaj yarattığını savunuyor.
Greer’in konuşması, ABD’nin ticaret politikasında teknoloji şirketlerinin çıkarlarını korumaya yönelik daha agresif bir tutum benimsediğini gösteriyor. Geçtiğimiz aylarda AB Komisyonu, Apple ve Google’a yönelik çeşitli soruşturmalar başlatırken, ABD Ticaret Bakanlığı da bu sürece tepki göstermişti. Greer, “Avrupa’nın dijital düzenlemeleri, Amerikan şirketlerine karşı ayrımcı bir nitelik taşıyor” ifadelerini kullandı.
Küresel ve Bölgesel Boyut: AB-ABD Ticaret Gerilimi ve Teknoloji Savaşı
Bu gelişme, sadece ABD ile AB arasında değil, küresel ölçekte teknoloji regülasyonlarının şekillenmesinde de önemli bir dönüm noktası olabilir. AB’nin dijital kuralları, dünya genelinde bir model olarak görülürken, ABD’nin bu kurallara yönelik eleştirileri, uluslararası ticaret sisteminde yeni bir çatışma alanı yaratıyor. Özellikle Çin’in teknoloji şirketlerine yönelik benzer düzenlemeleri göz önüne alındığında, ABD’nin bu hamlesi küresel bir teknoloji savaşının parçası olarak yorumlanıyor.
Avrupa’da ise siyasi çevreler, Greer’in açıklamalarına temkinli yaklaşıyor. AB yetkilileri, düzenlemelerin tüm şirketler için eşit uygulandığını ve yerli şirketleri kayırmadığını savunuyor. Ancak ABD’nin ticaret baskısı, Avrupa’nın dijital egemenlik hedefleriyle çelişiyor. Bu durum, iki bölge arasında ticaret savaşının yanı sıra, veri güvenliği ve yapay zeka düzenlemeleri gibi konularda da yeni bir rekabete yol açabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD-AB arasındaki teknoloji ve ticaret gerilimi, Türkiye için dolaylı da olsa önemli sonuçlar doğurabilir. Türkiye, hem AB ile Gümrük Birliği’nin güncellenmesi müzakerelerini yürütüyor hem de ABD ile ticari ilişkilerini geliştirmeye çalışıyor. Bu gerilim, Türkiye’nin teknoloji regülasyonları konusunda kendi yol haritasını belirlerken dikkate alması gereken bir faktör. Ayrıca, küresel teknoloji şirketlerinin vergilendirilmesi ve veri güvenliği gibi konularda Türkiye’nin tarafsız bir pozisyon alması, hem AB hem de ABD ile ilişkilerinde denge politikası izlemesi açısından kritik. Önümüzdeki dönemde Türkiye’nin kendi Dijital Hizmetler Yasası çalışmalarında bu uluslararası dinamikleri göz önünde bulundurması bekleniyor.
