ABD Temsilciler Meclisi, çarşamba günü yaşanan beklenmedik bir usul çöküşüyle sarsıldı. Dört büyük yasa tasarısını aynı anda geçirmeyi hedefleyen özel bir usul kuralı, yeterli oy toplanamadığı için reddedildi. Bu yenilgi, Meclis'in hafta boyunca hiçbir yasama faaliyeti gerçekleştiremeden tatile girmesine yol açtı. Olay, Kongre'deki siyasi kutuplaşmanın ve yasama sürecindeki tıkanıklığın son örneği olarak kayıtlara geçti. Başarısız olan pakette, seçmen kimliği düzenlemeleri getiren SAVE Yasası'nın yanı sıra üç farklı önemli tedbir daha bulunuyordu.
Usul Oylaması Neden Çöktü?
Meclis Başkanı Mike Johnson'ın desteklediği özel usul kuralı, normalde parti disiplini sayesinde rahatça geçmesi beklenen bir prosedür olarak görülüyordu. Ancak hem Demokratların tamamının karşı oy kullanması hem de Cumhuriyetçi kanattan 10'dan fazla milletvekilinin 'hayır' demesi, kuralın 206-220 gibi dar bir farkla reddedilmesine neden oldu. Bu, Johnson'ın başkanlık döneminde yaşanan en ciddi yasama yenilgisi olarak değerlendiriliyor. SAVE Yasası, özellikle göçmenlik karşıtı söylemleriyle bilinen Cumhuriyetçilerin öncelikli projelerinden biriydi. Ancak bazı ılımlı Cumhuriyetçiler, yasanın aşırı sert önlemler içerdiğini ve seçmen katılımını düşürebileceğini savunarak kurala karşı çıktı. Demokratlar ise SAVE Yasası'nı 'oy hakkı kısıtlaması' olarak nitelendirerek topyekün muhalefet etti.
Siyasi Tıkanıklıklar ABD'de Normalleşiyor
Son yıllarda Temsilciler Meclisi'nde benzer usul krizleri sıklaştı. 2023 yılında Kevin McCarthy'nin başkanlık koltuğundan düşürülmesi de yine bir usul oylaması sonucu gerçekleşmişti. Parti içi fraksiyonların artan gücü, özellikle Cumhuriyetçi Parti'deki aşırı sağ ve ılımlı kanat arasındaki uçurum, yasama sürecini neredeyse felç ediyor. Siyasi analistlere göre bu durum, ABD kamuoyunda Kongre'ye olan güveni erozyona uğratıyor. Başkan Joe Biden yönetimi ise gelişmeyi 'sorumsuzluk' olarak nitelendirirken, kendi yasama gündemlerinin Meclis'te takılıp kalmasından endişe duyuyor. Bu tıkanıklıklar, 2024 başkanlık seçimleri öncesinde partiler arası uzlaşma umutlarını daha da zora sokuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişmenin Türkiye'ye doğrudan bir yansıması olmasa da, ABD Kongresi'ndeki yasama tıkanıklığı, Türkiye'yi ilgilendiren konularda karar alma süreçlerini yavaşlatabilir. Özellikle savunma ticareti, F-16 modernizasyon paketi veya yaptırım konuları gibi Kongre onayı gereken dosyalarda, Meclis'in işlevsiz kaldığı dönemlerde ilerleme kaydedilmesi zorlaşır. Ayrıca, ABD siyasetindeki bu kırılganlık, küresel istikrarı da etkileyerek Türkiye'nin dış politikada manevra alanını daraltabilir. Ankara, bu tür siyasi dalgalanmalar karşısında alternatif diplomasi kanallarını açık tutmak durumundadır.
