ABD Temsilciler Meclisi, 2025 mali yılı için toplam 1 trilyon doları aşan Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası'nı (NDAA) kabul etti. 14 Aralık 2024'te oylanan tasarı, İsrail ordusunun Amerikan askeri sistemlerine entegrasyonunu da içeriyor. Tasarı, 217'ye karşı 199 oyla geçerken, İsrail'e yönelik ek askeri yardım ve teknoloji paylaşımı hükümleri dikkat çekiyor. ABD Savunma Bakanlığı'na, İsrail Savunma Kuvvetleri ile ortak füze savunma ve siber güvenlik altyapısı geliştirme yetkisi veren madde, Ortadoğu'daki güç dengelerini etkileyecek nitelikte.
Tasarının arka planı ve kapsamı
NDAA, ABD'nin yıllık savunma bütçesini belirleyen ve ordunun önceliklerini düzenleyen yasal çerçevedir. 2025 versiyonu, 1 trilyon 10 milyar dolarlık bir bütçeyle tarihi bir rakama ulaştı. Tasarıda İsrail'e yönelik 3,3 milyar dolarlık doğrudan askeri yardımın yanı sıra, ortak tatbikat ve istihbarat paylaşımı maddeleri de yer alıyor. Özellikle, İsrail'in Demir Kubbe hava savunma sisteminin ABD'nin Patriot bataryalarıyla entegrasyonunu öngören hüküm, bölgede hava tehditlerine karşı ortak bir kalkan oluşturmayı hedefliyor. Tasarı ayrıca, ABD'nin İsrail'de konuşlu askeri varlığının artırılmasına ve ortak füze geliştirme programlarına da izin veriyor. Bu entegrasyon, ABD'nin Ortadoğu'daki müttefikleri arasında benzeri görülmemiş bir askeri işbirliği düzeyi yaratıyor.
Bölgesel ve küresel etkileri
ABD-İsrail askeri entegrasyonu, Ortadoğu'da yeni bir güç dengesi yaratma potansiyeli taşıyor. Özellikle İran'ın hassas noktası olan hava savunma sistemleri, bu işbirliğiyle daha da güçleniyor. Ayrıca, tasarıda Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkelerle ortak hava savunma projelerine de atıfta bulunuluyor. Bu durum, ABD'nin bölgedeki askeri mimarisini yeniden şekillendirirken, Çin ve Rusya'nın etkisine karşı bir denge unsuru olarak da görülüyor. ABD'nin savunma harcamalarındaki bu artış, küresel silahlanma yarışını tetikleyebilir ve NATO müttefikleri arasında da yeni tartışmalara yol açabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, ABD'nin İsrail ile askeri entegrasyonunu yakından takip ediyor. Bu gelişme, Doğu Akdeniz'deki güç dengesini ve Türkiye'nin hava savunma sistemleri alanındaki hamlelerini etkileyebilir. Türkiye'nin S-400 krizi nedeniyle F-35 programından çıkarılmasına benzer bir süreç, İsrail'in ABD sistemlerine daha derin entegrasyonuyla bir kez daha gündeme gelebilir. Ayrıca, Kıbrıs ve Ege'deki gerilimlerde ABD'nin İsrail'e verdiği desteğin artması, Türkiye'nin askeri dengeleme stratejisini zorlayabilir. Türkiye'nin kendi yerli savunma sistemlerini (SİHA, KORKUT, HİSAR) geliştirme çabaları, bu tür dış bağımlılıkları azaltma açısından daha da kritik hale geliyor. Bölgesel etkileri izlenmeli.
