ABD Temsilciler Meclisi'nde Cumhuriyetçi liderlik, İran'a karşı savaş yetkilerini kısıtlamayı amaçlayan bir karar tasarısının oylamasını, Perşembe akşamı yapılması planlanan oturumdan hemen önce iptal etti. Söz konusu tasarı, meclis genel kuruluna getirilmeden geri çekilirken, bu durum Cumhuriyetçi liderlerin tasarının geçme ihtimalinden endişe duyduğu şeklinde yorumlandı. Tasarı, Şubat ayı sonunda başlayan Gazze savaşından bu yana mecliste görüşülen dördüncü İran Savaş Yetkileri Kararı (Iran War Powers Resolution) idi. Önceki üç oylamada, her seferinde artan sayıda Cumhuriyetçi milletvekilinin Demokratlara katılarak tasarıya destek verdiği gözlemlenmişti. Bu eğilim, yeni tasarının da geçme olasılığını artırmış ve liderliği harekete geçmeye itmişti.
Gelişmenin Arka Planı
İran Savaş Yetkileri Kararı, ABD Başkanı'nın İran'a karşı askeri güç kullanma yetkisini sınırlamayı hedefleyen bir meclis girişimi. Kararın destekçileri, başkanın anayasal savaş ilan etme yetkisini aştığını ve Kongre'nin onayı olmadan askeri operasyonlara giriştiğini savunuyor. Özellikle Gazze savaşının ardından bölgede tırmanan gerginlik, bu tür kararların önemini artırdı. İlk üç oylamada, tasarı lehine oy kullanan Cumhuriyetçi sayısı giderek arttı: ilkinde 12, ikincisinde 18, üçüncüsünde ise 22 Cumhuriyetçi Demokratlarla birlikte oy kullandı. Bu artış, İran'a yönelik askeri müdahale konusunda iki partili bir rahatsızlığın sinyali olarak görüldü. Başkan Joe Biden yönetimi ise bu kararlara karşı çıkarak, İran'a karşı caydırıcılığın zayıflayacağını ve bölgesel istikrarın bozulacağını savundu. Beyaz Saray, özellikle İran destekli milislerin ABD güçlerine yönelik saldırılarına karşı misilleme yapma kabiliyetinin kısıtlanmasından endişe duyuyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İran Savaş Yetkileri Kararı'nın oylamasının iptali, ABD'nin Orta Doğu politikasında önemli bir kırılma noktasına işaret ediyor. Bir yandan Kongre'de savaş karşıtı sesler yükselirken, diğer yandan yönetim İran ve vekil güçlerine karşı sert bir duruş sergiliyor. Gazze savaşı, İran'ın Hamas, Hizbullah ve Yemen'deki Husiler gibi müttefikleri aracılığıyla bölgede nüfuzunu artırmasına yol açtı. ABD, İran'ın nükleer programı ve bölgesel faaliyetleri konusunda uzun süredir endişeli. Ancak Kongre'deki bu tür kısıtlama girişimleri, yürütme organının dış politika manevra alanını daraltıyor. Kararın iptali, aynı zamanda ABD'nin Suudi Arabistan ve İsrail ile ilişkilerini de etkileyebilir. Suudi Arabistan, İran'la normalleşme sürecini askıya alırken, İsrail ABD'nin İran'a karşı daha sert önlemler almasını istiyor. Bu bağlamda, Kongre'deki savaş karşıtı eğilim, Washington'un bölgesel müttefiklerinin beklentileriyle çelişiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Orta Doğu politikası açısından önemli sinyaller taşıyor. ABD Kongresi'nde artan savaş karşıtı eğilim, İran'a yönelik yeni bir askeri müdahale olasılığını azaltabilir. Bu durum, Türkiye'nin sınır komşusu olan İran'la ilişkilerinde daha öngörülebilir bir ortam yaratabilir. Ancak aynı zamanda, ABD'nin bölgedeki askeri varlığının azalması, güç boşluğu doğurarak Türkiye'nin güvenlik endişelerini artırabilir. Özellikle PKK/YPG gibi terör örgütleriyle mücadelede ABD'nin tutumu kritik. Türkiye, İran'ın bölgesel nüfuzuna karşı dengeleyici bir güç olarak ABD'nin varlığını önemserken, Kongre'deki savaş karşıtı adımlar Ankara'nın ittifak hesaplarını yeniden gözden geçirmesine neden olabilir.
