ABD'de yapılan yeni bir kamuoyu araştırması, Amerikalıların ülkelerinin tarihi ve demokratik işleyişiyle duyduğu gururun son on yılda önemli ölçüde azaldığını ortaya koydu. Associated Press-NORC Kamuoyu Araştırmaları Merkezi tarafından yapılan ankete göre, Amerikalıların yalnızca yüzde 38'i ülke tarihlerinden büyük gurur duyduğunu belirtirken, bu oran 2014'te yüzde 53'tü. Demokrasinin işleyişinden duyulan gurur ise yüzde 47'den yüzde 32'ye geriledi. Araştırma, Amerikan toplumunda artan siyasi kutuplaşma, kurumlara güven kaybı ve toplumsal bölünmelerin bu düşüşte etkili olduğunu işaret ediyor.
Gelişmenin Arka Planı: Tarihsel ve Siyasi Bağlam
Anket sonuçları, ABD'nin son on yılda yaşadığı derin siyasi ve toplumsal çalkantıları yansıtıyor. 2021'deki Kongre baskını, sistematik ırkçılık karşıtı protestolar, artan ekonomik eşitsizlik ve salgın yönetimine yönelik eleştiriler, pek çok Amerikalının demokratik kurumlara olan inancını zedeledi. Özellikle genç nesiller arasında tarihle gurur duyma oranı oldukça düşük: 18-29 yaş arasındakilerin yalnızca yüzde 18'i ABD tarihinden büyük gurur duyarken, 60 yaş üstünde bu oran yüzde 56. Uzmanlar, eğitim müfredatındaki çeşitlilik ve tarih yazımına yönelik tartışmaların da bu algıyı şekillendirdiğini belirtiyor. Demokratlar ve Cumhuriyetçiler arasındaki uçurum da belirgin: Cumhuriyetçilerin yüzde 54'ü ülke tarihiyle gurur duyarken, Demokratlarda bu oran yüzde 27.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Batı Demokrasilerindeki Genel Eğilim
ABD'deki bu düşüş, diğer batılı demokrasilerde de gözlemlenen bir eğilimin parçası. Avrupa Birliği ülkelerinde yapılan benzer araştırmalar, vatandaşların siyasi kurumlara ve demokratik süreçlere olan güveninin azaldığını gösteriyor. Özellikle Fransa, İngiltere ve Almanya'da popülist hareketlerin yükselişi ve kurumların etkinliğine yönelik sorgulamalar artıyor. Küresel düzeyde otokratik eğilimlerin güçlenmesi, demokrasilerin meşruiyetini yeniden inşa etmesini zorlaştırıyor. ABD'nin Avrupa merkezli ittifak sistemindeki liderlik rolü göz önüne alındığında, Amerikan demokrasisine duyulan gururun azalması, Batı blokunun ortak değerler etrafında bütünlüğünü zayıflatabilir. NATO gibi kurumların geleceği de bu algılardan etkilenebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki bu algı değişimi, Türkiye-ABD ilişkileri bağlamında dikkatle izlenmelidir. Zira Amerikan kamuoyundaki demokrasiye güvensizlik, ABD'nin dış politikasında daha içe kapanmacı eğilimleri tetikleyebilir. Bu durum, Türkiye'nin NATO içindeki rolü, savunma sanayi işbirlikleri ve stratejik konulardaki pazarlık gücünü dolaylı olarak etkileyebilir. Ayrıca, ABD'deki siyasi kutuplaşma, Kongre'de Türkiye karşıtı kararların geçme ihtimalini artırabilir. Türk diplomasisi, bu dönüşümü fırsata çevirmek için ABD'deki farklı siyasi gruplarla daha dengeli ilişkiler kurmalıdır.
