ABD Tabipler Birliği (AMA) Başkanı Dr. Bruce Scott, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, Başkan Donald Trump'ın çocukluk çağı aşı takvimine ilişkin yeni tavsiyelerinin 'çocukların sağlığını riske attığını' söyledi. Scott, tıp camiasının kararnameye yönelik eleştirilerine katılarak, aşıların 'en kapsamlı şekilde incelenmiş, etkili araçlar' olduğunu vurguladı. Bu açıklama, Trump'ın geçtiğimiz günlerde imzaladığı ve aşı takvimini gözden geçirmeyi amaçlayan başkanlık kararnamesinin ardından geldi. Amerikan Pediatri Akademisi ve Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) gibi kuruluşlar da kararnameye karşı çıkarak, mevcut aşı programının bilimsel temellere dayandığını ve değiştirilmesinin halk sağlığını tehdit edebileceğini belirtti.
Kararnamenin İçeriği ve Tepkiler
Trump'ın imzaladığı kararname, federal sağlık kurumlarına çocukluk aşı takvimini gözden geçirme ve 'aşı güvenliği konusunda şeffaflığı artırma' talimatı veriyor. Ancak eleştirmenler, bu adımın aşı karşıtı hareketin argümanlarını meşrulaştırdığını ve toplumda aşı tereddütünü artırabileceğini savunuyor. AMA Başkanı Scott, aşıların milyonlarca çocuğun hayatını kurtardığını ve ciddi hastalıkları önlediğini hatırlatarak, 'Bilimsel kanıtlara dayanmayan politikalar, halk sağlığı açısından geri dönüşü olmayan sonuçlara yol açabilir' dedi.
Öte yandan, Beyaz Saray sözcüsü kararnamenin amacının 'aşı güvenliği araştırmalarını güçlendirmek' olduğunu savundu. Ancak tıp uzmanları, mevcut aşıların güvenliğinin zaten onlarca yıllık araştırmalarla kanıtlandığını ve bu tür bir gözden geçirmenin gereksiz olduğunu ifade ediyor. CDC verilerine göre, aşılama oranlarındaki düşüş, kızamık gibi hastalıkların yeniden görülmesine neden oldu. 2024 yılında ABD'de bildirilen kızamık vakaları, son yirmi yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD'deki bu tartışma, dünya genelinde aşı karşıtlığı hareketlerinin etkisini yansıtıyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), aşı karşıtlığını küresel sağlık tehditleri arasında gösteriyor. Özellikle Avrupa ve Asya'da bazı ülkelerde aşılama oranları düşerken, salgın hastalıklar yeniden ortaya çıkıyor. Uzmanlar, ABD'deki bu tür politikaların diğer ülkelere de örnek olabileceği ve küresel aşılama çabalarını zayıflatabileceği konusunda uyarıyor.
Trump'ın kararnamesi, seçim döneminde aşı karşıtı söylemleriyle bilinen Robert F. Kennedy Jr.'ı Sağlık Bakanı olarak atamasının ardından geldi. Kennedy, geçmişte aşıların otizmle bağlantılı olduğu yönündeki çürütülmüş iddiaları dile getirmişti. Bu atama, bilim insanları ve halk sağlığı uzmanları arasında endişe yaratmıştı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki aşı politikalarındaki bu değişim, Türkiye dahil birçok ülkenin aşılama programlarını etkileyebilir. Türkiye, aşılama oranlarını artırmak için yoğun çaba sarf ederken, bu tür tartışmalar aşı karşıtlığını küresel ölçekte güçlendirebilir. Türk sağlık yetkilileri, bilimsel temellere dayalı aşı politikalarının önemini vurgulamalı ve toplumu aşı konusunda doğru bilgilendirmelidir. Ayrıca, ABD'deki bu gelişmeler, uluslararası sağlık işbirliği açısından bir uyarı niteliği taşıyor; Türkiye, Dünya Sağlık Örgütü ile işbirliğini güçlendirerek aşı karşıtlığıyla mücadelede aktif rol oynayabilir.
