ABD’nin Ocak ayında İranlı general Kasım Süleymani’yi öldürmesi, Irak’ın Kerbela kentine yapılan Şii hac ziyaretine katılan İranlıların sayısını önemli ölçüde artırdı. Bu yılki Erbain anması, milyonlarca İranlının katılımıyla gerçekleşti. İranlı yetkililer, ABD’nin saldırısının ardından halkın dini duygularının güçlendiğini ve bu durumun ziyaretçi sayısına yansıdığını belirtiyor.
Erbain Anması ve Artan Katılım
Şiilikte Hz. Hüseyin’in Kerbela’da şehit edilişinin 40. günü anısına düzenlenen Erbain, dünyanın en büyük dini toplantılarından biri olarak kabul ediliyor. Her yıl milyonlarca Şii, Necef’ten Kerbela’ya uzanan 80 kilometrelik yolu yürüyerek anmaya katılıyor. Bu yıl İranlı ziyaretçi sayısının geçen yıla oranla belirgin şekilde arttığı gözlemlendi.
İran’ın Irak Büyükelçiliği verilerine göre, Erbain süresince ülkeye giriş yapan İranlı sayısı 4 milyonu aştı. Bu sayı, önceki yılların ortalamasının çok üzerinde. Özellikle sınır kapılarındaki yoğunluk dikkat çekiyor. Bazı İranlılar, Süleymani’nin öldürülmesinin ardından dini duygularının arttığını ve bu ziyaretin bir tür direniş sembolü haline geldiğini ifade ediyor.
ABD’nin Süleymani’yi öldürmesi, İran kamuoyunda büyük tepki yaratmış, ülke genelinde protestolar düzenlenmişti. Süleymani, İran Devrim Muhafızları Ordusu Kudüs Gücü komutanı olarak Ortadoğu’da etkili bir figürdü. Onun ölümü, İran’ın Irak ve bölgedeki nüfuzunu güçlendiren bir faktör olarak görülüyor. Bu durum, Şii toplumunun dini ritüellere olan ilgisini de tetiklemiş olabilir.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Kerbela ziyaretindeki artış, sadece dini bir olgu olarak değil, aynı zamanda bölgesel siyasi dengeler açısından da değerlendiriliyor. İran’ın Irak üzerindeki etkisi, ABD’nin çekilme süreci ve bölgesel rekabet bağlamında önem taşıyor. Artan İranlı akını, Irak-İran ilişkilerinin derinliğini gösteriyor.
Uzmanlar, bu durumun ABD için endişe verici olabileceğini, çünkü İran’ın bölgedeki dini ağını güçlendirdiğini belirtiyor. Öte yandan, Suudi Arabistan ve diğer Körfez ülkeleri, Şii nüfusun yoğun olduğu bölgelerdeki bu tür etkinliklerin mezhepsel gerilimleri artırabileceğini düşünebilir. Ancak Kerbela’daki etkinlikler genel olarak barışçıl geçti.
İranlı yetkililer, bu ziyaretlerin iki ülke arasındaki kültürel ve dini bağları güçlendirdiğini vurguluyor. Irak hükümeti ise milyonlarca ziyaretçiyi ağırlamanın ekonomik ve lojistik zorluklarına dikkat çekiyor. Irak’ın güvenlik güçleri, geniş güvenlik önlemleri alarak olası saldırıları önlemeye çalıştı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye’nin Ortadoğu politikaları açısından dolaylı etkiler barındırıyor. Türkiye, Irak’ın kuzeyinde güvenlik operasyonları yürütürken, İran’ın Irak’taki nüfuzunun artması Ankara’nın bölgedeki denklemini etkileyebilir. Özellikle Şii milis grupların güçlenmesi, Türkiye’nin Kuzey Irak’taki varlığına ve enerji hatlarına yönelik riskleri artırabilir. Ayrıca, Türkiye’nin İran ile ilişkileri ekonomik ve siyasi alanlarda dengeli bir seyir izliyor; ancak bu tür dini kitlesel hareketler, bölgesel istikrarı etkileyebilir. Türkiye’nin, Irak’taki tüm dini ve etnik gruplarla diyalog kurarak istikrarın korunmasına katkı sağlaması önemli görünüyor.
