ABD Senatosu, 30 Eylül'de başlayacak yeni mali yıl öncesinde federal hükümetin kapanmasını önlemek amacıyla geçici bir bütçe tasarısını kabul etti. Cumhuriyetçi ve Demokrat senatörlerin uzun müzakereler sonucunda üzerinde anlaştığı tasarı, federal kurumların faaliyetlerini 20 Kasım'a kadar sürdürmesini sağlayacak. Bu gelişme, 5 Kasım'da yapılacak başkanlık seçimleri öncesinde hükümet hizmetlerinde aksama yaşanmaması açısından kritik önem taşıyor.
Geçici Bütçenin Ayrıntıları ve Yeni Hibe Kuralı
Senato'nun onayladığı geçici bütçe tasarısı, yalnızca hükümet kapanmasını önlemekle kalmıyor, aynı zamanda Beyaz Saray'ın Yönetim ve Bütçe Ofisi'nin (OMB) yeni bir hibe kuralını uygulamasını da geçici olarak engelliyor. Bu kural, siyasi atamalara yüz milyarlarca dolarlık hibe fonu üzerinde kontrol yetkisi veren düzenlemeyi içeriyor. Tasarı, bu kuralın uygulanmasını en az 20 Kasım'a kadar erteleyerek, Kongre'nin bu konudaki denetim yetkisini korumayı amaçlıyor.
Tasarının kabul edilmesi, Kongre'nin iki kanadı arasında uzun süren pazarlıkların ardından geldi. Temsilciler Meclisi'nden geçen tasarı, Senato'da da yeterli oyu alarak Başkan Joe Biden'ın imzasına sunulmaya hazır hale geldi. Beyaz Saray'ın tasarıyı onaylaması bekleniyor; böylece federal çalışanlar maaşlarını almaya devam edecek ve hükümet hizmetleri kesintisiz sürecek.
Bölgesel ve Küresel Etkiler
ABD federal hükümetinin kapanması, yalnızca iç politikayı değil, küresel ekonomiyi de doğrudan etkileyebilecek bir durumdu. Geçmişte yaşanan kapanmalar, ABD'nin kredi notu üzerinde olumsuz etkiler yaratmış ve dünya genelinde piyasalarda dalgalanmalara yol açmıştı. Bu nedenle, geçici bütçenin onaylanması, uluslararası yatırımcılar tarafından da yakından takip edildi. Ayrıca, savunma harcamaları ve dış yardımlar gibi kalemlerin kesintiye uğramaması, ABD'nin müttefiklerine güven vermesi açısından önem taşıyor.
Seçimlere kısa bir süre kala hükümet kapanmasının yaşanmaması, hem Başkan Biden hem de Kongre üyeleri için siyasi bir zafer olarak değerlendiriliyor. Ancak uzun vadeli bütçe anlaşmazlıkları hâlâ çözülmüş değil; Kongre'nin 20 Kasım'a kadar kalıcı bir bütçe üzerinde uzlaşması gerekiyor. Aksi takdirde benzer bir kapanma riski yıl sonunda yeniden gündeme gelebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin federal hükümet kapanmasını önlemesi, küresel ekonomik istikrar açısından olumlu bir gelişme olarak Türkiye'yi de dolaylı şekilde etkilemektedir. ABD ekonomisinde yaşanacak bir belirsizlik, gelişmekte olan ülkelerin para birimlerini ve finansal piyasalarını olumsuz etkileyebilir; bu nedenle geçici bütçenin onaylanması, Türk lirasının istikrarına katkı sağlayabilir. Ayrıca, ABD'nin savunma harcamalarının kesintiye uğramaması, Türkiye'nin NATO'daki müttefiklik ilişkileri açısından da önemlidir. Ancak uzun vadeli bütçe müzakerelerinin sonucu, ABD'nin dış politika önceliklerini ve bölgesel angajmanlarını etkileyebileceğinden, Türkiye'nin bu süreci yakından izlemesi gerekmektedir.
